تخطي إلى المحتوى الرئيسي

نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 86

مساهمون:

ص٨٦

نكند و گاه باشد كه دور افتد زمان از نقل كلام اول پس اعاده كرده شود بعضى از آن كلام اول بعينه از روى سهو و فراموشى نه از روى قصد و تعمد . و علامه شارح شيخ ميثم بحرانى فرموده كه سبب اختلاف روات در روايات دو چيز است : يكى آنكه آن حضرت ع گاه بوده كه يك معنى را در مجالس متعدده بالفاظ مختلفه و عبارات متنوعه مى فرموده و هر راوى در مجلس ديگر آن عبارت را كه در آن مجلس واقع شده ياد گرفته و روايت كرده پس بالضروره روايات مختلف شده . دوم بدانكه روايات كلام خطبا را از افواه ايشان تلقى كرده حفظ مى كردند و مخفى نيست كه حفظ الفاظ و عبارات برين وجه خالى از صعوبت نيست سيما وقتى كه آن كلام مشتمل بر اطناب باشد به جهت اقتضاى حال پس البته در ضبط اختلالى واقع مىشود [ 36 ب ] نسبت بمستمعان و اين موجب اختلاف روايتست و نيز احتمال دارد كه بعضى از مستمعان ضبط معنى كرده باشند نه حفظ الفاظ و عبارات و بعد از آن آن معنى را تعبير كرده باشند بعبارات و روايت كرده باشند نه به آن عبارت كه آن حضرت فرمود پس به جهت اين ، اختلاف واقع شده باشد در روايات .

قس - و لا ادعى مع ذلك انى احيط باقطار جميع كلامه ع حتى لا يشذ عنى منه شاذ و لا يند ناد بل لا بعد ان يكون القاصر عنى فوق الواقع الى و الحاصل في ربقتى دون الخارج من يدي . ج - اقطار جوانب و اطراف . شذ بيرون رفت . ندرميد . ربقه آن ريسمانيست كه اسب يا غير آن بر آن بندند در طويله . يعنى با وجود اين تكرار به جهت استظهار

هامش
( 1 ) سپه دور افتد از آن از نقل
( 2 ) سپه : با الفاظ
( 3 ) سپه : دوم آنكه روايت - شايد : روات
( 4 ) سپه ( ايشان ) ندارد .
( 5 ) هر دو نسخه : عبارت
( 6 ) آستانه : و بعد از آن معنى آن معنى را تغيير
( 7 ) سپه : فرموده
( 8 ) سپه : روايت
( 9 ) سپه : و لا ما ادعى ( ما بعد اضافه شده ) - شرح ابن ميثم و عبده‌هم ما ندارد .
نهج البلاغة ( فارسى ) — صفحة 86 | خطب الإمام علي ( ع ) / عز الدين جعفر بن شمس الدين آملى