تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 657

مساهمون:

ص٦٥٧
مرغ مخصوصى را بوجود آورده غير از آن فردى از تخم است كه همان مرغ مخصوص آن را بوجود آورده است آنها از جهت فرد متعدد و در نوع واحد هستند .

سوفستيك ، يا مغالطه

مقدمه

( 1069 ) هرسخنى كه پرداخته يا دليلى كه آورده مىشود نقيض وضعى مىباشد يعنى فرضيه‌اى را نتيجه و رواج ميدهد و يا براى تبكيت يعنى غلبه يافتن و قبولانيدن قضيه‌اى را به ديگرى يا براى قبول و تصديق خود شخص به كار ميرود . ( 1070 ) بنابراين تبكيت بر سه قسم است : 1 - آنكه قضيهء صادق و سخن حقى را بدليل قطعى راستى براى خود يا غير ثابت نمايند ، و آن برهان است و كسى كه اين گونه دليل را به كار ميبرد حكيم ناميده مىشود . 2 - آنكه قضيهء راست يا دروغى را از جهت تسليم به مقدمات به ديگرى بقبولانند و آن جدل است . 3 - آنكه دليل غير راست و نادرستى را كه شبيه به قطعى يا ظنى راست و درست باشد بجاى راست و درست به كار برند و از اين راه قضيهء راست يا دروغيرا قبول كنند يا به ديگرى بقبولانند و آن مغالطه نامدارد .

تعريف مغالطه

( 1071 ) از تقسيم مذكور نتيجه حاصل شد كه مغالطه وانمود
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 657 | صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) / عبدالمحسن مشكوة الدينى