به يكايك آنها توجه و التفات مخصوص و استقلالى حاصل مىشود .
( 1052 ) ذاتيات باب ايساغوجى كه اجزاء حد هستند براى ماهيت بيّن الثبوت ميباشند و امر ضرورى و بيّن الثبوت قابل اكتساب نيست ، زيرا اكتساب آن تحصيل حاصل است .
( 1053 ) هرمحموليكه بتوسط برهان براى موضوع خود ثابت مىشود بايستى داراى علت باشد و بتوسط وجود علت مجهول را ثابت نمايند ، در صورتى كه ذاتيات شيىء علت ندارند تا واسطه براى اثبات آنها گردد .
( 1054 ) اگر بخواهيم ذاتيات را بدليل ( انّى ) يعنى از لوازم و آثار ثابت كنيم باز ممكن نيست زيرا ثبوت ذات و ذاتيات براى شيىء از هرچيزى جلىتر است و ثبوت لوازم براى ذات از ثبوت خود ذات و ذاتيات براى خود آشكارتر نيست تا واسطه براى اثبات آنها گردد .
( 1055 ) بنابراين اجزاء ماهيت محتاج به اثبات نيستند ، و تنظيم نمودن حد از طريق تحليل و تركيب كه بعدا ذكر مىشود براى رفع غفلت و تحصيل التفات و توجه دادن ذهن به امور ضرورى و چيزهائى است كه قبلا با عدم التفات تصور گرديده است .
( 1056 ) بعضى از مجادلان و ظاهربينان گفتهاند : اول بايستى وجود جنس براى موضوع ثابت گردد تا معلوم شود كه جنس آن نوع است و اين اشتباه بواسطهء آن است كه ايشان توجه بمعنى جنس و امور ذاتى نداشتهاند .
( 1057 ) بنابر آنچه گفته شد برهان براى اثبات عرضهاى
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 651
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص٦٥١