خصوصيت از جهت مشترك بودن آنها در يك امر عرضى مىباشد ، مانند علم موسيقى و علم حساب كه موضوع حساب عدد و از مقولهء كم است و موضوع موسيقى نغمه و كيف مسموع است و آنها از دو مقولهاند لكن از اين جهت كه نغمه در نسبت عددى با عدد شريك است موضوع علم موسيقى قرار گرفته است ، زيرا تا نسبت عددى وجود نداشته باشد تأليف حاصل نميشود و از جهت داشتن نسبت عددى كه عرض ذاتى عدد است علم موسيقى مندرج در علم حساب و جزء علم رياضى گرديده است و اگر بقيد نسبت عددى مقيد نمىبود بايستى جزء علم طبيعى محسوب شود .
علوم متناسبه
( 1041 ) هرگاه موضوع دو علم از جهت ذاتى يا عرضى شامل و مشمول يكديگر نباشند ليكن از جهتى بين آنها مناسبتى وجود داشته باشد آن دو علم با يكديگر متناسب ميباشند ، و تناسب بين دو علم از چند جهت تحقق پيدا مىكند .
( 1042 ) ( اول ) گاهى دو موضوع از دو نوع مختلف هستند و مناسبت آنها از اينجهت است كه تحت يك جنس ميباشند و آن دو علم در عرض يكديگرند ، مانند حساب و هندسه كه موضوع يكى عدد و موضوع ديگرى مقدار است و هردو در مقولهء كم كه جنس آنها مىباشد شريكند .
( 1043 ) ( دوم ) گاهى موضوع دو علم از دو نوع مختلف بوده و بين دو موضوع مناسبتى نيست ليكن از اين جهت بين خود دو علم مناسبت