تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 645

مساهمون:

ص٦٤٥
هستند و محسوس مورد برهان نيست به علت اينكه برهان در مسائل عقلى جارى مىشود ، بعلاوه با وجود احساس احتياجى بدليل و اثبات آن نيست ، و هرگاه غايب شوند احتمال زوال و فنا در آنها ميرود و در هر دو حال دائمى نيستند و حال آنكه حكم برهان كه دائمى مىباشد در مورد امر غيردائمى جارى نيست ، زيرا يقينى بودن احكامشان دائمى نيست .

رابطه و نسبت بين علوم

( 1035 ) علوم از جهت وجود نسبت و چگونگى آن يا نبودن نسبتى بين موضوعات آنها بسه قسم اصلى و هرقسمى به اقسام فرعى منقسم ميباشند . قسمتهاى اصلى عبارتند از : علوم متداخله ؛ و علوم متناسبه و علوم متباينه .

علوم متداخله

( 1036 ) علوم متداخله آنهائى است كه بين موضوعاتشان از جهت ذاتى يا عرضى نسبت عموم و خصوص باشد و موضوع يكى از ديگرى اعم باشد ؛ علمى كه موضوعش اعم است ( علم عالى ) و آنكه داراى موضوع اخص مىباشد ( علم سافل ) ناميده مىشود . ( 1037 ) علوم متداخله بر چهار قسم است : ( 1038 ) ( اول ) آن است كه موضوع علم عالى از جهت ذاتى اعم از ديگرى بوده ؛ و جنس موضوع علم سافل باشد در اين صورت نسبت