تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 489

مساهمون:

ص٤٨٩
كليه باشد . در اينجا نيز اجراى دليل افتراض با دو مورد قبل اختلاف دارد كه با ذكر مثال توضيح داده مىشود .

مثال اصل ضرب چهارم

بعضى از حيوانها انسان هستند . هيچ حيوانى سنگ نيست . نتيجهء حاصله : بعضى از انسانها سنگ نيستند . در اين ضرب قياس افتراض بسيار ساده و بعد از افتراض با يك قياس به مقصود ميرسيم .

قياس معادل

هرنويسنده‌اى انسان است . هيچ نويسنده‌اى سنگ نيست .

قياس افتراض

« صغرى كه معكوس صغراى قياس معادل است » : بعضى از انسانها نويسنده‌اند . « كبرى كه عين كبراى قياس معادل است » : هيچ نويسنده‌اى سنگ نيست . نتيجه حاصله : بعضى از انسانها سنگ نيستند . اين نتيجه مساوى با نتيجه قياس اصل است .

اثبات اينكه هريك از اشكال چهارگانه نوع خاصى از محصوراترا نتيجه ميدهند

( 719 ) خلاصه مفاد و مؤدّاى هريك از اشكال به خود آن شكل اختصاص دارد . و مؤداى هرشكلى غير از مؤداى ديگرى مىباشد . مفاد