تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 379

مساهمون:

ص٣٧٩
بنابراين لازم است كه قيد لا دوام به آن افزوده گردد . ليكن اگر لا دوام مقيد به بعض نگردد باز هم قضيه كاذبست زيرا قضيهء لا دوام كليت نداشته و حكم لا دوام در بعض صادق است و ميتوانيم بگوئيم : بعضى از كسانى كه انگشتانشان ساكن است هيچگاه نويسنده نيستند ( مانند مرده ) . بنابر آنچه ذكر شد لازم است كه قيد لادوامى را كه مقيد به بعض بوده باشد به آخر قضيه بيفزائيم تا عكس نسبت بهمهء موارد صادق باشد . علت حقيقى اختلاف موارد در صدق دوام و لا دوام آنست كه در موجبهء قضيه وجود حكم موقوف و مقيد بوجود وصف و عنوان است ليكن عدم وصف در بعضى از موارد علت عدم حكم هست و در بعضى نيست . به اين جهت حكم سالبه در بعضى از موارد دائمى و گاهى غيردائم است . اينها مطالبى است كه از كتب مربوطه استفاده شده ليكن سخنانى هست كه ذكر آن موجب تطويل بسيار است و ناچار بايستى خود - دارى نمود .

دليل اثبات عكس‌هاى مذكور

( 500 ) براى اثبات عكسهاى مزبور به همان دليلى كه سابقا بيان شد تمسك جسته و گفته‌اند : اگر عكس راست نباشد نقيض آن درست خواهد بود . در اين صورت نقيض را با اصل تركيب نموده و هريك را خواسته باشيم صغرى و ديگرى را كبرى قرار ميدهيم سلب موضوع از خود را نتيجه ميدهد .