نيست . و آنهائيكه امكان صرف را كافى ميدانند ميگويند كه قابل انعكاس مىباشد .
( 504 ) عقيدهايكه منسوب به شيخ ابن سينا و از او مشهور است و مصنف كتاب ما هم همان را اختيار كرده . آنست كه عقد الوضع قضيهء ممكنه ، بايستى فعليت داشته باشد و تا موضوع ولو يكبار بعنوان خود معنون نگردد امكان ثبوت محمول براى موضوع حاصل نميشود تا بر آن حمل گردد .
بنابراين عقيده ، ممكنه قابل انعكاس نيست . زيرا محمول وقتى كه بدل بموضوع ميگردد با حفظ كيفيت و جهتى كه داشته تغيير محل ميدهد و محمول ممكنه با حفظ كيفيت امكان بجاى موضوع مىآيد . در اين صورت شرط لازم ممكنه كه بايستى عقد الوضع فعليت داشته باشد رعايت نشده است .
( 505 ) مصنف كتاب ما آرائيرا كه به نظر او بسيار مسلم و غير قابل خدشه بوده مذهب منصور تعبير مينموده . زيرا واقع و حقيقت را ناصر و ياور خود ميدانسته . بنابراين مختار مسلم او همين عقيده است كه هيچ ترديدى در آن نداشته است .
( 506 ) علاوه بر مطالبى كه ذكر شد ملاك ممكنه بودن قضيه عقد الحمل است و هنگاميكه قضيه منعكس مىشود . موضوع با فعليت خود بدل به محمول ميگردد . در اين صورت قضيهء ممكنه بايستى بمطلقهء عامه منعكس گردد و حال آنكه ممكنه اعم از مطلقه مىباشد و هيچگاه قضيهء اعم به اخص منعكس نميگردد . زيرا اعم لازم اخص مىباشد
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 382
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص٣٨٢