لزوم صدق عكس در قضاياى سالبه
( 473 ) قضاياى سالبه بر عدم اتحاد محمول با موضوع دلالت ميكنند و عدم اتحاد در سه مورد محقق مىشود :
( اول ) در جائى كه بين موضوع و محمول تباين كلى باشد .
( دوم ) در مورديكه موضوع از محمول اعم بوده باشد .
( سوم ) در جائى است كه بين آنها عموم و خصوص منوجه باشد .
در صورت اول : همچنانكه موضوع در هيچيك از افراد خود با محمول متحد نيست ، محمول نيز همچنانست . زيرا اگر در بعضى از افراد ولو يك فرد باشد اتحاد پديد آيد سلب كلى از هيچ طرف صادق نخواهد بود در اين مورد از سلب كلى صادق بودن سلب كلى معكوس قضيه هم لازم مىآيد زيرا علت صادق بودن سالبه عدم اتحاد است كه حاصل است .
در مورد دوم كه سلب جزئى صادق است اگر بين موضوع و محمول تغيير مكان بدهيم سلب صادق نيست زيرا كليه افراد محمول فرد موضوع و با آن متحد مىباشد .
در مورد سوم سلب جزئى از هردو طرف صادق است به اين جهت ميتوانيم قضيه را معكوس نمائيم .
ليكن بطوريكه بعدا بيان مىشود چون اين دو مورد به يكديگر مشكوك ميباشند و از خود سلب ، مورد قضيه تشخيص داده نميشود كه بين موضوع و محمول عموم و خصوص مطلق يا منوجه است به اين جهت صدق سالبهء جزئيه مستلزم صدق عكس خود نميباشد .