ليكن به نظر ميرسد كه اين شرط لزومى ندارد . زيرا لازمه صدق حمليهء مردد المحمول اين نيست كه دو محمول متعاقبا بيك موضوع ملحق شوند بلكه مفاد اين قضيه آنست كه موضوع از اين دو محمول خالى نيست و بايستى يكى از آن دو محمول را دارا باشد مثلا ميتوانيم بگوئيم فلانى يا باسواد و يا بىسواد است و تعاقب اين دو امر در او منظور نباشد .
بنابراين شرط كل فردفرد يا تكرار بعض لازم نيست .
نقيض وقتيهء كليه
( 445 ) مثال : هر قمرى در وقت حايل شدن زمين بين آن و خورشيد البته منخسف است ( نه هميشه ) . معنى نه هميشه اين قضيه است ( هرقمرى در يك وقتى منخسف نيست ) .
نقيض اين دو قضيه اين است :
( نقيض جزء اول ) ( وقتيه ممكنه ) بعضى از قمرها در وقت حايل شدن زمين ممكن است منخسف نباشند .
( نقيض جزء دوم ) ( دائمه مطلقه ) بعضى از قمرها هميشه منخسفند .
نقيض مركب رويهم رفته ، اين قضيهء منفصله است :
يا بعضى از قمرها وقت حايل شدن زمين ممكن است منخسف نباشند و يا هميشه منخسفاند .
نقيض وقتيهء جزئيه
( 446 ) ( قضيه اصل ) بعضى از قمرها بوقت حايل شدن زمين البته منخسفاند ( نه هميشه ) .