غرق خواهد شد . مفاد قضيه اول كه جزئيهء سالبهء شرطيهء ممكنه است با قضيهء دوم كه حمليه موجبهء كليه ضروريه است يكى مىباشد و اختلاف آنها بحسب تركيب و اختلاف در تعبير است و اين گونه اختلاف ، صنفى و عرضى مىباشد .
( 396 ) شيخ ما پيشواى حكمت الاشراق شهاب الدين سهروردى در چند جاى كتاب حكمت الاشراق گفته است : بهتر آن است كه همهء قضاياى جزئيه و شرطيه و سالبه و ممكنه را بحمليهء موجبهء كليه ضروريه بدل نمائيم و اين عقيده بسيار پسنديده است زيرا چنين قضيهاى با واقع و حقيقت مطابقت دارد .
( 397 ) شيخ ما ميگويد جزئى بودن قضيه در حكم مهمله بودن قضيه است و موجب غلطاندازى مىباشد . زيرا هرچيزى چندين بعض دارد و معلوم نيست كدام بعض و كدام قسمت از آن متعلق حكم مىباشد و به اين جهت در علوم حقيقى از قضاياى جزئيه نميتوان استفاده برد و جزئى بودن شرطيه يعنى مقيدكردن حكم به بعضى از اوقات در حكم اهمال است و موجب خطاكارى مىباشد .
( 398 ) امكان نيز اعم از فعليت است و تا چيزى قطعى و منجز نباشد نتيجهء علمى از آن برده نميشود و در علوم مورد استفاده نخواهد بود .
بر امور جزئى برهان اقامه نميشود
( 399 ) امر شخصى از جهت جزئيت نه واسطه در اثبات محمولى ميگردد و نه ميتوان خود جزئى را از دليل ثابت نمود و اين مدّعى را به چندين طريق ميتوان بيان نمود :