تخطي إلى المحتوى الرئيسي

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 314

مساهمون:

ص٣١٤
عبارت كتاب ما كه گفته است ضرورت مقيد بوجود صفت باشد اشاره بقول اول و دوام صفت اشاره بقول دوم است . مثال تعريف اول : هر انسانى ما دامى كه نويسنده است بطور ضرورت دستش در حركت است . در اين مثال حركت دست معلول نويسندگى مىباشد . مثال تعريف دوم : هر انسان نويسنده‌اى بطور ضرورت حيوان است . مشروطهء عامه در درجهء سوم از ضرورت واقع شده است زيرا غير از وجود خود موضوع شرط ديگرى براى ضرورت هست و آن صفت موضوع است بعلاوه ثبوت محمول براى موضوع دائمى نيست .

( چهارم ) وقتيهء مطلقه :

( 344 ) قضيه‌ايست كه بضرورت ثبوت محمول براى موضوع در وقت معينى حكم شده باشد مثل اينكه بگوئيم ماه در وقتى كه زمين بين آن و خورشيد فاصله شده باشد بطور ضرورت منخسف مىباشد . اين قضيه درجهء چهارم از ضرورت را حائز است زيرا علت ضرورت حكم نه ذات موضوع و نه صفت آنست بلكه امر ديگرى است كه جدا از آن مىباشد و در عين حال علت ثبوت محمول يعنى واسطهء ضرورت ذكر شده است .