مبادى تصوريهء علم . حدود موضوعات علم ( 1019 ) و حدود اجزاء موضوعات و اعراض ذاتيهء موضوعات هستند ( 1020 ) .
مبادى تصديقيه قضايائى است كه براهين اثبات مطالب آنعلم بر آن قضايا متوقف است . و آن قضايا اوضاع نامدارند ( 1021 ) .
واجب است مبادى در اول علم ذكر شود ( 1027 ) .
مسائل علم . قضايائى است كه در آنعلم تصديق به آنها طلب مىشود ( 1028 ) .
در علوم حقيقيه مطلوب جز از طريق برهان استفاده نميشود زيرا برهان در اينعلوم لميّت مطلق دائم را بيان مىكند ( 1030 ) .
در علوم طبيعى برهان . لميتى را ثابت مىكند كه دوام حكم آن تا وقتى است كه طبيعت و ماده موجود باشند ( 1031 ) .
پس براى اثبات امور شخصى كه متغيّر است همچنانكه حدّى نيست برهان نيز يافت نميشود ( 1032 ) و حكمى كه براى خورشيد و آسمان و غير آنها ثابت ميكنيم حكم جزئى نيست . زيرا مفهوم آنها كلى است ( 1033 ) .
بر امور فاسدشدنى نيز برهان وجود ندارد . زيرا اگر معلوم باشند محسوس هستند و اگر غايب باشند احتمال زوال و نيستى آنها ميرود . و بنا بهر دو فرض بر آنها برهان يافت نميشود . زيرا يقينى بودن آنها دائمى نيست ( 1034 ) .
موضوعات علوم اگر متباين باشند ( 1035 ) علوم نيز متباين خواهند بود ( 1045 ) .
منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى ) — صفحة 92
مساهمون: صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )
ص٩٢