است و با مقايسه نمودن آن با حد اوسط بالقوه مطلب ( ما ) است ( 1013 ) .
همچنين مطلب ( اىّ ) داخل در هل مركّبه است ( 1007 / 2 ) .
اينها امّهات مطالب هستند و هرچند مطالب ديگرى نيز هست .
مثل كيف و كم و متى و اين ، و از همگى بواسطهء « اىّ » بىنيازى حاصل مىشود ( 1011 ) .
لمعهء ( 2 ) حد وسط در برهان لازم است علت ثبوت اكبر براى اصغر باشد
و گرنه برهان . برهان نخواهد بود ( 983 ) .
بنابراين حد اوسط يا عليت واقعى را نيز بدست مىدهد .
و آن برهان لمّى است ( 984 ) . و اگر عليت واقعى نداشته باشد و تنها علت ذهنى باشد دليل انّى است ( 985 ) .
حد وسط اگر معلول نسبت واقعى اكبر باصغر باشد دليل است ( 986 ) و گرنه غيردليل ( 987 ) .
دليل در حدود با برهان لمّ مشاركت دارد ( 988 ) بلكه هر برهانى داراى حدود لمّى باشد هرگاه اوسطش را به اكبر بدل كنند برهان انّ و دليل ميگردد ( 989 ) .
لمعهء ( 3 ) اجزاء علوم : موضوعات و مبادى و مسائل علم هستند
( 1014 )
موضوع علم . چيزيستكه در آن علم از عوارض ذاتيهاش گفتگو مىشود ( 1015 ) .