تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 37

مساهمون:

ص٣٧
چنان‌كه خود او روايت كرده نياورده‌اند و تنها به ذكر خلاصه اقوالش بسنده كرده‌اند . ابن هشام در مقدمهء خود بر كتاب السيرة النبوية به اين فروگذارى اعتراف كرده است . بنابراين مىتوان گفت كه السيرة النبوية ابن هشام تهذيب شدهء گفته‌هاى ابن اسحاق است . ابن اسحاق در رأس سيره‌نويسان و نخستين كسى است كه مغازى را گرد آورد و تأليف كرد . او مرجع همهء پژوهشگران است و نويسندگان بزرگ به بلندى مرتبهء وى در مغازى اعتراف كرده‌اند . عاصم بن عمر بن قتاده ، صاحب السير والمغازى دربارهء او گفته است : « علم باقيمانده از ابن اسحاق پيوسته در ميان مردم باقى خواهد ماند » . هنگامى كه از زهرى دربارهء مغازى ابن اسحاق پرسيده شد گفت : « وى آگاه‌ترين مردم به مغازى است » . ابن اسحاق با شمار زيادى از نويسندگان مغازى چون عاصم و زهرى ديدار مىكرد و با آنها مبادلهء علمى داشت ، تا آنجا كه مىتوان گفت : وى از جملهء دانشمندانى است كه به دانش مغازى شكل كلاسيك داد . روزى از وى در اين باره سؤال شد و او پاسخ داد : « من بيطار آنم » . از جملهء امتيازهاى سيرهء ابن اسحاق اينهاست : 1 . يگانه سيره‌اى است كه تاريخ مغازى رسول خدا ( ص ) را به طور كامل گردآورى كرده است ، در حالى كه ديگر سيره‌ها آن را پراكنده و ناقص نقل كرده‌اند . علت نقص كار ديگر مورخان دو چيز است : يا آنها خود از ذكر مفصل وقايع خوددارى كرده و تنها به نقل تاريخ برخى از غزوه‌ها بسنده كرده‌اند و يا اينكه نقلهايشان ناقص به ما گزارش شده است . 2 . سيرهء ابن اسحاق مفصل و روايت‌هاى آن جامع ، بلند و تاريخ‌دار است . شافعى گويد : « هر كس كه بخواهد در مغازى متبحّر گردد ، بايد نان‌خور ابن اسحاق گردد » . نشان جامعيت ابن اسحاق در سيره اين است كه وى بر رخدادهاى جنگهاى پيامبر ( ص ) برخى قصيده‌هاى بلندى را مىافزايد كه باعث جاودانه شدن تاريخ آن پيروزيها مىگردد ، و همهء اينها از آن رو است كه در هنگام نقل روايات ، مشخصاتِ جايگاه‌ها و اشخاص را به تفصيل ارائه مىدهد . با وجود اين ، قصائد قدرت بيان جزئيات و سير دقيق نبردها و گزارش كامل مديريت نظامى را ندارد ، ولى برخى از ويژگيهاى مرتبط با جنگهاى پيامبر را بيان مىكند .

ابوعبدالله محمد بن عمر واقدى ( 130 - 207 ه )

واقدى در مدينه منوره زاده شد و در بغداد درگذشت و در گورستان خيزران دفن گرديد . او