تخطي إلى المحتوى الرئيسي

آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 36

مساهمون:

ص٣٦
امتياز نوشته‌هاى زهرى نسبت به ديگر كتابهاى مغازى اينهاست : 1 . نوشته‌هاى او دست اول ، درست ، روشن و رساست . زهرى خود برخى از صحابيان رزمنده را ديدار و از آنها حديث روايت كرده و وقايع ميدانهاى پيكار و نبرد را از زبان خودشان شنيده است . مهم‌ترين آنها عبدالله بن عمر ، انس بن مالك ، سهل بن سعد و ديگران بودند . براى مثال در المصنّف ( جزء پنجم ، كتاب المغازى ) احاديث فراوانى به چشم مىخورد كه معمر بن راشد از زهرى روايت كرده است . بدين گونه معمر نيز در نقل روايات و دريافت و پرداخت آنها راستگو و مورد اعتماد بوده است . 2 . بسيارى از دانشمندان و راويان مغازى چون ابن اسحاق ، واقدى و ديگران ، هم مورد ستايش و هم مورد نكوهش قرار گرفته‌اند ، ولى ابن شهاب زهرى مورد ستايش همگان است ؛ و او را در وثاقت ، راستى و گستردگى دانش ، يگانه روزگار خويش شمرده‌اند . از اين رو ، آنچه وى دربارهء جنگهاى رسول خدا ( ص ) گفته يا نوشته ، براى ديگران مورد اعتماد و اطمينان است . 3 . زهرى در تاريخ مغازى يك مكتب ايجاد كرد . او نخستين كسى است كه دربارهء مغازى بر پايه‌اى روشمند و روشن مطلب نوشت و هموست كه نخستين پايه‌هاى اين مكتب را پىريخت . مكتب مغازى او مستند ، روشن ، صادق ، منظم ، مورد اعتماد ، دسته‌بندى شده بر طبق عناوين ، و مدون است ؛ و به دور از درگيريهاى سياسى رويدادهاى تاريخى را به تفصيل آورده است .

ابوعبدالله بن اسحاق بن يسار مطلّبى ( 85 - 151 ه )

ابن اسحاق در مدينهء منوره زاده شد ، در بغداد درگذشت و در گورستان خيزران به خاك سپرده شد و تاريخ درگذشت او مورد اختلاف است . مهمترين تأليفهاى ابن اسحاق اينهاست : كتاب الخلفاء ، السير المغازى والمبدأ . او دانشمندى ثقه و آگاه به مغازى و تاريخ و حافظ بود . عالمان بزرگ نزد او كسب دانش كرده‌اند . شهاب زهرى ، ابن حنبل و ديگران او را ستوده‌اند . مالك او را به دروغ و قدريه و نقل اخبار مرسل ( غير مسند ) متهم ساخته است . سيرهء ابن اسحاق تنها از طريق ديگر سيره‌نويسان به ما رسيده است كه مشهورترين‌شان اينهايند : ابن هشام ، طبرى ، كلاعى ، ابن سعد و ابن اثير . ولى اينان همه سيره ابن اسحاق را