مهمترين تأليفات ابن سيدالناس اينهاست : عيون الاثر فى فنون المغازى و الشمائل والسير ، نورالعيون ، بشرى اللبيب فى ذكرى الحبيب ، تحصيل الاصابة فى تفصيل الصحابة .
بسيارى از دانشمندان ، امثال قاضى عزالدين شريف كه وى را در وفياتش ذكر كرده است ، ابن كثير ، ابن ناصرالدين و سيوطى و ديگران به دانش و آگاهى او گواهى دادهاند . او به نقل از سيرهنويسان پيشين ، سيرهء رسول خدا ( ص ) را به طور مفصل در دو مجلد تنظيم كرد .
امتياز مغازى او به داشتن ويژگيهاى زير است :
1 . دقتورزى و منقّحسازى : او روايات حَسَن را برمىگزيد و ثبت مىكرد و روايتهاى ضعيف را رها مىكرد و از عهدهء اين كار به خوبى برآمد . از نشانههاى حسن دقت او اين است كه كتاب عيون الاثر خود را خلاصه كرد و آن را نورالعيون ناميد . اين كار ابن سيد الناس برايش زمينهاى فراهم ساخت تا نوشتههايش را بازنگرى كند و عيوب آنها را بر طرف سازد و در سيره كتابى درست بنويسد . يكى از بزرگان دربارهاش گفته است : « او با خط دلنشين خود بسيار نوشت . او تأليف و تصحيح و تحليل كرد و فرع و اصل مسائل را از هم جدا ساخت » .
2 . پيروى از مكتب زهرى در نگارش سيره و تاريخ : او همهء آنچه را كه يك پژوهشگر نظامى بدان نياز دارد گرد آورده است . در كتاب عيونالاثر او نمايى از مغازى ابن اسحاق ، سايهاى از سيرهء ابن هشام ، تأسى به مغازى واقدى و استنباط از عالمان تاريخ چون طبرى و ابن خياط ديده مىشود . آنچه وى را در اين كار مساعدت مىكرد ، آگاهى وسيع او از منابع سيره ، كتابهاى فقهى و ارتباط با دانشمندان روزگار خودش بود . او در جستوجوى علم پيوسته نقل مكان مىكرد و به گفتهء ابن زبير ، به كسب اجازهء بيش از چهارصد دانشمند دست يافت .
3 . ترتيب ، نظم و اسناد : ابن كثير در توصيف او مىگويد : « او به كسب دانش پرداخت و استاد شد . . . سيره و تاريخ را آموخت . . . سيرهء نيكويى در دو مجلد گرد آورد . . . و شعر روان و رسا ، نثر دلپذير ، بلاغت كامل ، حسن تركيب و تصنيف ، خوبى بديههسرايى و حسن وجدان را دارا بود » . او به عقايد سلفيه معتقد بود كه بر پايهء آيهها ، اخبار و آثار و پيروى از آثار نبوى استوار است .
آيين نبرد در عصر پيامبر ( ص ) ( فارسي ) — صفحة 40
مساهمون: ضاهر وتر
ص٤٠