( * * * ) عيسى بن سليمان بن عبد الله بن عبد الملك الرعينى معروف به ابن الرندى زيرا اصل او از رنده بود و در مالقه سكونت گزيد . نخست در اندلس به كسب دانش پرداخت .
سپس به مشرق رفت . و حج بهجاى آورد . بيست سال در آن ديار به كسب علم پرداخت .
سپس به مالقه بازگشت و به تدريس نشست . كتاب « الصحابه ، » از اوست . به سال 632 ه درگذشت . « 61 »
( * * * ) محمد بن عبد الله بن ابراهيم بن عبد الله بن قسوم اللخمى ، از اشبيليه بود . اديب و شاعر بود و زاهد و عابد ، صيت شهرتش در همهجا پيچيد . شعرش منحصر در زهديات بود . كتابى به نام « محاسن الابرار فى معاملة الجبار » در اخبار صلحاى اشبيليه نوشت .
در ماه ذو الحجهء سال 639 ه وفات كرد « 62 » .
( * * * ) ابو عبد اللّه محمد بن عبد اللّه بن ابى بكر القضاعى معروف به ابن الابّار ، بدون شك از بزرگترين مورخان اندلس بود . در فقه و كتابت و شعر نيز سرآمد همگان بود . به سال 595 در بلنسيه متولد شد . خاندان او اصلا از انده نزديكى بلنسيه بود . نخست نزد پدرش به تحصيل پرداخت . آنگاه نزد جماعتى از بزرگان زمان چون ابو عبد اللّه بن نوح و ابو جعفر الحصّار و ابو الخطاب بن واجب و ابو سليمان بن حوط اللّه و بزرگ محدثان اندلس ابو الربيع بن سالم كسب دانش كرد .
ابن الابار به جمعآورى اخبار شوق بسيار داشت ، در آغاز جوانى به غرب اندلس سفر كرد و قرطبه و اشبيليه را ديدار كرد و در هرجا فرود مىآمد نزد دانشمندان آن تلمذ مىكرد . به قضاى دانيه برگزيده شد ولى تقدير او را براى كارهاى بزرگترى ذخيره كرده بود . از اين قرار كه منصب كتابت السيد ابو زيد والى موحدى بلنسيه يافت .
چون بر ضد موحدين در بلنسيه شورش افتاد و الرئيس ابو جميل زيان بن مردنيش بر آن غلبه يافت ، ابن الابار دبيرى او به عهده گرفت . ولى به زودى - در سال 636 ه بلنسيه به دست مسيحيان افتاد . ابن الابار به هنگام تسليم در كنار امير خود بود و سند
هامش
( 61 ) . صلة الصله ، ص 51 .
( 62 ) . التكمله شماره 1669 .