ابن الابار در « الحلة السيراء » از كتاب ديگرى از آن خود ياد مىكند با عنوان « ايماض البرق فى ادباء الشرق » « 67 » . ابن الابار در آثار خود تصويرى از روزهاى شوربختى اندلس در عرصه انقراض و انهدام باقى گذاشته كه در ديگر كتب تاريخ اندلس ديده نمىشود . « 68 »
( * * * ) على بن موسى بن سعيد الاندلسى معروف به ابن سعيد مغربى . اصل او از قلعهء يحصب است از اعمال شمالى غرناطه . ابن سعيد اديب و جهانگرد بود ، از خاندانى از ادبا و مورخين كه مدت پنج قرن سابقهء تاريخى دارند . اينان از پى هم كتابى مفصّل در فضايل شهرهاى اندلس و مغرب و مشرق به وجود آوردهاند شامل دو بخش « كتاب المشرق فى حلى المشرق » و « كتاب المغرب فى حلى المغرب » اين كتاب را على بن موسى آخرين شخصيتى كه از اين خاندان برخاسته به اتمام رسانيده است .
على بن موسى به سال 610 ه در غرناطه متولد شد . شهرهاى اندلس و مغرب و مشرق را سياحت كرد و در سال 673 ه در دمشق درگذشت . كتاب او يك اثر تاريخى و جغرافيايى ارزشمند است با اسلوبى و الا . او را كتب ديگرى است ، از جمله « المرقص و المطرب » و « ملوك الشعر » و « الطالع السعيد فى تاريخ بنى سعيد » و « لذة الاحلام فى تاريخ امم الاعجام » و « نشوة الطرب فى تاريخ جاهلية العرب » و غير آنها . « 69 »
( * * * ) احمد بن يوسف بن فرتون السلمى از مردم فاس . در سبته سكونت داشت و به ابن فرتون مشهور بود . به تاريخ و سير و تراجم رجال توجه داشت همچنين به حديث .
كتابى در تراجم دارد به نام « الذيل » . در ماه شعبان سال 660 ه در سبته وفات كرد . « 70 »
هامش
( 67 ) . الحلة السيراء ص 222 .
( 68 ) . براى شرححال ابن الابار رجوع كنيد به فوات الوفيات ج 2 / ص 226 و 227 . نفح الطيب ج 2 / ص 578 - 580 . عنوان الدرايه ص 183 و 186 . تاريخ الدولتين ص 27 . و نيز :192 . P , dibi , seugioB snoP 692( 69 ) . فوات الوفيات ج 2 / ص 89 - 91 . و نيز :603 . P , seugioB snoP( 70 ) . در مقدمه الصله ، ص ط .