فصل دوم جنبش فكرى در اندلس در خلال عصر موحدين الف
دولت مرابطى - چنان كه در تاريخ آن مشاهده شد - دولتى دينى و نظامى بود ، داراى صفات بدويت و خشونت . روحيهء تعصب كه بر آن غلبه داشت سبب شد كه به ارزشهاى فكرى و ادبى توجهى نشود . بنابراين هر شكفتگى كه در عصر مرابطين در علوم و ادبيات مىبينيم چيزى جز امتداد طبيعى جنبش فكرى عصر ملوك الطوايف نيست . اما دولت موحدين وضع ديگرى داشت . عصر موحدين كه نزديك به صد و پنجاه سال به طول انجاميد يكى از اعصار بارور و سرشار تاريخ اندلس و مغرب است .
شگفتانگيز است كه حتى جنبش فكرى اندلسى تا سالها بعد از انحلال و سقوط اندلس ادامه داشت . در اين دوره اين جنبش عظيم از اندلس به مغرب و افريقيه مهاجرت كرد و در آنجا زندگى از سرگرفت .
موحدين اگرچه گاهگاه بر ضد علم و فلسفه كمر مىبستند ولى روىهمرفته از حاميان علوم و ادبيات و هنر به شمار مىآمدند .
مؤسس معنوى دولت موحدى المهدى محمد بن تومرت از اقطاب علماى عصر خود بود و از داعيان دعوت به علم . مهدى كتاب معروف خود « اعز ما يطلب » را با اين عبارت