برگزيد « 31 » . و ناگفته نماند كه مناصب اشراف بر جمع خراج و مناصب حساسى همانند آن تنها به موحدين واگذار مىشد . فرمانروايان شهرها غالبا از اندلسيانى بودند كه در صداقت و دوستى آنها به موحدين جاى ترديد باقى نمانده بود .
اشبيليه علاوه بر آنكه مركز كل حكومت موحدى بود ، در همان هنگام مركز تجمع سپاهيان موحدين كه از آن سوى دريا مىآمدند يا از جنگ بازمىگشتند ، نيز بود .
جنگجويان چه آنگاه كه از مغرب مىآمدند و چه آنگاه كه مىخواستند از دريا بگذرند و به مغرب روند در اشبيليه گرد مىآمدند .
نيروهاى اندلس چنان كه گفتيم در لشكر موحدى جناحى خاص خود داشت .
نگهبانى بسيارى از دژها و مناطق مرزى چه به استقلال و چه در شركت با ديگر پادگانهاى موحدى بر عهده آنان بود . فرماندهان اندلسى در برخى از نبردها طرف مشورت واقع مىشدند و از نظريات و آراء آنان سود فراوان حاصل مىشد .
لازم به ذكر است كه مملكت شرق ، يعنى منطقهء بلنسيه و مرسيه پيش از آنكه در سال 567 ه / 1171 م به دست موحدين بيفتند تابع حكومت محض اندلسى بودند و امور آن بر وفق قوانين خاص اندلسى اداره مىشد . از اينرو حتى بعد از استيلاى موحدين بر آن صبغهء اندلسى خود را حفظ كرد و از اين حيث با ديگر مناطق اندلس در منطقهء وسطا و غرب فرق داشت . سبب آن بود كه خاندان مردنيش پس از وفات عميدشان محمد بن سعد ، مورد الطاف خلافت واقع شدند و آل مردنيش همچنان مدتى در منطقهء نفوذ خود فرمان راندند . چون سلطهء حكومت موحدى پس از شكست در جنگ عقاب ( 609 ه ) روى به ضعف نهاد و پادگانهاى محلى موحدين ناتوان شدند . منطقه شرق اندلس اولين منطقهاى بود كه پرچم استقلال را به دست المتوكل بن هود در مرسيه و حوالى آن و به دست الرئيس ابو جميل زيان بن مردنيش در بلنسيه برافراشت .
اقدام اين دو ، تجديد جنبش ملى شرق اندلس بر ضد موحدين بود كه سالها پيش به دست محمد بن سعد بن مردنيش به وجود آمده بود و در حدود يك ربع قرن پايدار ماند . ولى
هامش
( 31 ) . رجوع كنيد به صفحه 304 از همين كتاب .