صاحب الروض المعطار « 14 » از سازوبرگ بسيار آلفونسو پادشاه قشتاله ياد شده است .
از اينسو نيز خليفه الناصر بيكار ننشست و چون از شلبطره به اشبيليه بازگرديد به جمعآورى لشكر پرداخت و بر سازوبرگ لشكر خود بيفزود . در روز بيستم ژوئيهء سال 1212 م سپاه عظيم مسيحيان در حركت آمد و از طليطله رهسپار جنوب گرديد .
اين سپاه منقسم به سه لشكر اصلى بود يكى مقدمه كه شمار آن را شصت هزار نفر نوشتهاند و بعضى صد هزار نفر ، اينان از جاى ديگر آمده بودند . فرمانده اين لشكر سردار قشتالى ديگو لوبث دهارو بود كه جمعى از اكابر روحانيان و كنتها با او همكارى مىكردند . لشكر دوم قواى آراگون و قطلونيه و شواليههاى داويه بودند به سردارى پدروى دوم پادشاه آراگون و لشكر سوم عقبداران بودند مركب از قواى قشتاله و ليون و پرتغال و شواليههاى قلعهء رباح و شنتياقب و اسبتاريه . سردار اينان آلفونسوى هشتم پادشاه قشتاله بود و جمعى از روحانيان و سروران او را يارى مىدادند و مقدم بر همه ردريك مطران طليطله بود . در روايات شمار اين بخش از سپاه را سىهزار سوار نوشتهاند غير از پيادگان .
در روز بيستم محرم سال 609 ه / بيست و سوم ژوئن سال 1212 م الناصر از اشبيليه بيرون آمد و رهسپار جيان شد تا با سپاه مسيحيان روياروى شود . در همين هنگام سپاهيان مسيحى به سوى اراضى اسلامى در حركت بودند . روز بيست و چهارم ژوئن به دژ ملجون در حدود اراضى اسلامى رسيدند و بر آن استيلا يافتند و پادگان كوچك مسلمانان را كشتند و همچنان تا قلعهء رباح كه بزرگترين پايگاههاى اسلامى در آن منطقه بود پيش آمدند . قلعهء رباح را خليفه المنصور پس از نبرد الارك - چنان كه گفتيم - از شواليههاى قلعهء رباح گرفته بود و كليساى آن به مسجد تبديل كرده بود و ابو الحجاج يوسف بن قادس از سواران دلير اندلس ، فرمانروايى آن دژ را بر عهده داشت ، در اين هنگام مدافعان قلعه هفتاد سوار بودند . « 15 » مسيحيان هنگام عبور از رود وادى يانه
هامش
( 14 ) . الروض المعطار ص 137 .
( 15 ) . روض القرطاس ، ص 157 .