533 ه / 1138 م ولىعهد خود ساخت و تاشفين بن على نيز در سال 539 ه / 1145 م پسر خود ابراهيم را ولايتعهدى داد . تاشفين بن على در اين سال در وهران با موحدين در گيرودار يك نبرد سخت بود . تقدير چنان خواست كه ابراهيم بن تاشفين آخرين ملوك مرابطين باشد .
تعيين وليعهد در ميان ملوك مرابطين مبتنى بر شروط و رسوم معينى نبود و به فرزند بزرگتر اختصاص نداشت . پادشاهى كه بر سر كار بود هريك از فرزندان خود را كه شايستهء چنين مقامى مىدانست به جانشينى خود برمىگزيد ، اما امارت اندلس و سپهسالار لشكر مرابطى در صورتى كه پسر بزرگتر از ولايتعهدى بر كنار مىافتاد به او اعطا مىشد . چنان كه امير ابو طاهر تميم فرزند بزرگ يوسف بن تاشفين پس از انتخاب برادر خردترش به ولايت عهدى در سال 520 ه ، چنين مقامى يافت .
همچنين هنگامى كه سير بن على منصب وليعهدى يافت برادرش تاشفين بن على به امارت اندلس و سپهسالارى لشكر مرابطى تعيين شد و چون در سال 533 ه سير بن على درگذشت تاشفين را از اندلس فرا خواندند و وليعهدى دادند .
فرمانروايى در ولايات غربى چون مراكش و در پى آن اغمات و بلاد سوس و همهء بلاد مصامده و فاس و سجلماسه و درعه و مكناسه و بلاد فاز از و تلمسان و طنجه و سبته ويژهء فرزندان امير و خويشاوندان او بود . « 1 » اما اندلس ، در عهد دولت مرابطى به پنج ولايت تقسيم مىشد : اشبيليه ، غرناطه ، قرطبه ، بلنسيه و مرسيه .
سرقسطه نيز پيش از آنكه در سال 512 ه / 1118 م به دست مسيحيان افتد ولايت ششم به حساب مىآمد .
مرابطين در آغاز قرطبه را مركز حكومت خود در اندلس قرار دادند .
يوسف بن تاشفين در آنجا فرمان ولايتعهدى پسر خود على را صادر نمود . چون على به جاى پدر نشست فرمان داد كه مركز حكومت اندلس از قرطبه به غرناطه نقل شود . اين امر تا سال 526 ه يعنى سالى كه امير المسلمين على بن يوسف فرزند خود امير تاشفين را امارت قرطبه داد بر همين منوال بود . على بن يوسف پسر را گفت كه در غرناطه سكونت گزيند و بدينگونه بار ديگر قرطبه مركز حكومت
هامش
( 1 ) . ابن ابى زرع ، روض القرطاس ، ص 91 . ابن خلدون ، العبر ، ج 6 / ص 185 .