اضطرابى كار بر عبد الملك قرار گرفت و مردم از روى رضا فرمانش را پذيرا آمدند .
عبد الملك وقتى بهجاى پدر نشست بيست و نه سال از عمرش گذشته بود ، زيرا در سال 364 ه در قرطبه متولد شده بود . ابومروان كنيه داشت و لقبش سيف الدوله و المظفر باللّه بود . مادرش آزاد زنى بود به نام ذلفاء . عبد الملك در ايام پدرش راه و رسم كشوردارى را آموخته بود و بارها در لشكركشيها شركت كرده بود و در بسيارى از آنها در كنار پدر جنگيده بود ، ازاينرو با حزم و كفايتى شايان زمام امور را بهدست گرفت و چه در امور داخلى يا غزو ممالك مسيحى پاى جاى پاى پدر مىنهاد .
روايات اسلامى حكايت از آن دارند كه دوران فرمانروايى عبد الملك باوجود كوتاه بودن مدت آن براى اندلس دوران نعمت و رفاه بود . از جمله ابن حيان در توصيف عصر او چنين گويد : « . . . دولت او قرين اقبال و تأييد بود ، چنان كه در هيچ دولتى سابقه نداشت . مردم در نهان و آشكارا در سايهء امنيت و آرامشى كه پديدآورده بودند دور از گرفتاريها مىزيستند و از نعم و مواهب زندگى بهره مىجستند ، چنان كه اگر مباهات و رقابت بود به اموال و ذخاير بود . قصرها برافراشتند و خانهها از فرشها و متاعها بينباشتند و بر مركبها و غلامان بيفزودند . بهاى كنيزان نوازنده و خواننده بالا رفت از بس خواستاران داشت . . . » .
ابن حيان سپس به عفت عبد الملك و ورع و تواضع و شجاعت و حياى او اشاره مىكند و مىگويد به پدر و مادر نيكى مىكرد و به عهدى كه پدر با او بسته بود وفا نمود « 1 » .
اما اين تصوير درخشان را كه از صفات و خصال او ترسيم شده يك چيز تيره و آلوده مىسازد و آن حرص بىپايان او به شرابخوارى و فروافتادن در ورطهء لذتجوييها و شادخواريها بود « 2 » .
عبد الملك بن المنصور در آغاز فرمانروايىاش دست به عملى زد كه در خوشحالى مردم تأثيرى بسزا داشت ، بدين معنى كه يك ششم خراج و ديگر مالياتها را كم كرد .
اين بشارت به ورود در يك دورهء تازه بود .
عبد الملك نيز در باب مغرب و تأييد قبايل زناته و مغراوه همان سياست پدر را
هامش
( 1 ) . ابن الخطيب ، اعمال الاعلام ، ص 84 و 85 . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 3 / ص 3 .
( 2 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 3 / ص 3 .