كردن چشمان يك انسان - كافى نيست . اين شكنجهاى است از آنگونه كه در ميان گوتها رايج بود . آنان بودند كه غالبا خويشاوندان خود را چنين عقوبت مىكردند ، ولى مىبينيم برخى از پادشاهان ما هم با خويشاوندان خود اين گونه رفتار مىكردهاند . » « 1 »
بدين طريق پس از يك مبارزهء خونين ملك بر راميرو قرار گرفت . راميروى دوم - يا چنان كه در روايات اسلامى آمده رذمير - پادشاهى دلير بود و خود را وقف مبارزه بر ضد مسلمانان كرده بود . راميرو با هر وسيلهاى كه برايش حاصل مىشد بر مسلمانان مىتاخت . گاه خود به بلاد اسلامى حمله مىكرد و گاه آشوبگران را بر ضد حكومت قرطبه برمىانگيخت يا خود به يارىشان مىرفت ، چنان كه در آن هنگام كه مردم طليطله شورش كرده بودند خود به يارى ايشان رفت . اين شورش در سال 930 م بر ضد عبد الرحمان الناصر برپا شده بود . گاه نيز راميرو خود با مسلمانان در نبردهايى خونين درگير مىشد و ما از جنگهايى كه ميان او والناصر درگرفت سخن گفتيم . يكى از اين جنگها جنگى است به نام خندق كه در آن جنگ در لشكر اسلام شكست افتاد . جنگ خندق در پاى ديوارهاى شهر سموره در سال 327 ه / 939 م درگرفت .
1 . پديد آمدن مملكت قشتاله
اغتشاشات مملكت ليون در جانب غربى آن يعنى جليقيه بىتأثير نبود . در آنجا نيز زعماى قوم يا كنتها براى پابرجا ساختن قدرت محلى خويش هرچند گاه بر پادشاه مىشوريدند . اين اغتشاش ، منطقهء شرقى آن يعنى قشتاله را هم بىنصيب نمىگذاشت .
قشتاله را در اين ايام بردوليا مىگفتند . بعدها به سبب وجود قلعههاى بسيار در آن ناحيه آن را قشتاله يا كاستيلا
allitsaC
ناميدند . اين منطقه كه به صورت مملكت قشتاله درآمد به جانب مشرق تا بلنديهاى ناوار گسترده شده بود و به سمت جنوب از ولايت ريوخا تا زمينهايى كه بعدها آراگون و سوبراربه ناميده شد پيش رفته بود . ساكنان اصلى آن بشكنس و اهالى البه بودند . پادشاهان اوويدو با آن جنگ درپيوستند و به متصرفات خود ضميمهاش كردند . پايتختش در آن زمان بورگوس يا برغش بود . بزرگان قشتاله از قديم الايام در برابر تجاوز ملوك جليقيه سخت پاى مىفشردند و براى حفظ استقلال
هامش
( 1 ) .. II . T , ) 9881 anolecraB ( , anapsE ed lareneg airotsiH : etneufaL . M . 063 . P