بسيارى از يارانش كشته شدند و او خود بگريخت و اموال و سازوبرگ خويش را در طنجه رها كرد . مردم طنجه به محمد بن قاسم تسليم شدند و به طاعت حكم درآمدند .
محمد بن قاسم طنجه را بگرفت و فتحنامه به حكم فرستاد ، سپس بقاياى لشكر حسن ابن كنون را به سمت جنوب تارومار كرد و خود تا اصيلا پيشرفت و آن را بگرفت .
در اين هنگام حسن بن كنون باقيماندهء لشكر خود را گردآورد و نظام داد و بار ديگر به قصد نبرد با حكم در حركت آمد . دو گروه در مكانى به نام فحص مهران به نبرد پرداختند . در اينجا اقبال با حسن يار شد و لشكر اندلس را در محاصره افگند و جمع كثيرى از آنان را چه سوار و چه پياده بكشت . يكى از كشتهشدگان سردارشان محمد بن قاسم بود . اين واقعه در بيست و سوم ربيع الاول سال 362 ه اتفاق افتاد . بقاياى لشكر اندلس كه به اين سوى آب آمده بودند به سبته گريختند و در آنجا موضع گرفتند و از آنجا نزد حكم كس فرستادند و از او يارى خواستند .
در اين هنگام حكم سپاه گردآورد و يكى از موالى خود و بزرگترين سپهسالارانش غالب بن عبد الرحمان را كه صيت شهامتش به همهجا رسيده بود بر سردارى آن برگزيد .
حكم علاوه براين لشكر انبوه و آنهمه ساز نبرد ، اموالى گزاف در اختيار او گذاشت تا در استمالت قبايل نيز تلاش ورزد . حكم او را فرمان داد كه در نبرد ادريسيان پاى فشرد و ريشهء آنان بركند و سراسر مغرب را از مخالفان حكومت اموى پاك سازد و او را گفت : « اى غالب برو ، آنچنان برو كه يا پيروز بازگردى ، يا اگر كشته شدى معذور باشى . و دست سخابگشاى و اگر ضرورت ايجاب مىكرد ميان من و خود را از قنطار قنطار زر به هم پيوند ده » . غالب در شوال سال 362 ه با اين لشكر جرار از قرطبه بيرون آمد و در ناحيهء جزيرة الخضراء از دريا بگذشت و در قصر مصموده فرود آمد . حسن از فرارسيدن چنين سپاهى با چنان عظمت و ساز و برگى خبر يافت . از بصره ( در مغرب ) بيرون آمد . اين شهر در ناحيهء جنوب بود و خود در آنجا مىزيست . حسن ذخاير و اموال خود را به قلعهء حجر النسر واقع در شمال بصره سپرد . لشكر خود بسيج كرد و به جنگ لشكر حكم بيرون شد . چند روز ميان دو لشكر نبرد بود . غالب نزد رؤساى قبايل بربر چون غماره و ديگران كه در لشكر حسن بودند اموال و هدايا فرستاد ، اينان از حسن جدا شدند . حسن مجبور شد كه با بقاياى سپاه خود در قلعهء حجر النسرپناه گيرد .
غالب از پى او برفت و قلعه را محاصره نمود . از اندلس نيز به سردارى يحيى بن محمد
تاريخ دولت اسلامى در اندلس ( فارسي ) — صفحة 489
مساهمون: عبد المحمد آيتى
ص٤٨٩