از مسيحيان گرفته بود . ظاهرا قشتاليان به سردارى فرنان گونثالث در ايامى كه هنوز حكم پاى در ركاب جهاد نكرده بود ضمن ديگر بلاد و مراكز آن حدود در تصرف آورده بودند . حكم آن را در تابستان سال 353 ه يا در تابستان سال بعد تصرف كرده بود . مسلمانان اين شهر را به عنوان پايگاهى براى دفاع در برابر قشاليان در دست داشتند « 11 » .
در روايات اسلامى علاوه بر اينها به غزوات پيروزمندانهء ديگر مسلمانان در سالهاى 355 و 356 ه در اراضى قشتاله اشاره شده است ، ولى دربارهء آنها تفصيل بيشترى ندادهاند « 12 » .
در سال 353 ه در پايتخت خلافت اندلس قحطى عظيمى پديد آمد . حكم به فقراى قرطبه و ربضهاى آن و مدينة الزهراء اموال بسيار بذل كرد ، چنان كه آنان را از گرسنگى برهانيد .
حوادث مغرب اقصى ( كه به زودى از آن ياد خواهيم كرد ) و تهديد اندلس از سوى فاطميان و پيروانشان در آن منطقه ، خاطر حكومت قرطبه را به خود مشغول داشته بود و قرطبه مجبور بود همواره بيدار و آماده باشد . به سبب همين تهديد بود كه در ماه رجب سال 353 ه / سپتامبر سال 964 م حكم با جماعت بزرگى از رؤسا و سرداران رهسپار ثغر المريه شد تا خود بشخصه در امر استحكامات آن نظارت كند و ناوگانش را تقويت نمايد . المريه بزرگترين پايگاه دريايى اندلس بود . شمار كشتيهايى كه در سواحل آن لنگر انداخته بودند به سيصد مىرسيد « 13 » .
ولى ديرى نكشيد كه خطر از سوى ديگر اندلس را تهديد كرد . در اواخر سال 355 ه « 14 » ( اواخر سال 967 م ) كشتيهاى نورمانها يا مجوس در آبهاى سواحل غربى روبهروى ايالت غربى اندلس نمودار شدند . نورمانها نخستين بار در سال 229 ه / 843 م در ايام عبد الرحمان بن الحكم در آبهاى اندلس ظاهر شدند و حكومت قرطبه از آن زمان به نيروى دريايى خويش توجه خاص نمود و هر سال بر شمار كشتيها درافزود .
هامش
( 11 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 4 / ص 145 .
( 12 ) . رجوع كنيد به ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 2 / ص 255 .
( 13 ) . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 2 / ص 252 . ابن الخطيب ، الاحاطه ، ج 1 / ص 487 .
( 14 ) . ابن خلدون سال 354 ه ضبط كرده ، العبر ، ج 4 / ص 145 .