ابن شبريط توانست در وشقه ميراث خاندان را به دست آورد و اين امر در آغاز فرمانروايى امير عبد اللّه بود . سپس آهنگ آن كرد كه به املاك همسايگان خود بنى قسى تطاول ورزد و بر وسعت قلمرو خويش بيفزايد . پس بر لارده استيلا يافت ، ولى مجبور شد آن را به اشارهء امير عبد اللّه بازپس گرداند . آنگاه ميان او و لب بن محمد بر سر برخى از دژهاى مجاور خلاف افتاد و كار به جنگ كشيد و در آن جنگ الطويل منهزم گرديد . چند سال ديگر گذشت كه ظاهرا در آن سالها الطويل سرگرم نبرد با مسيحيان همسايهء خود در منطقهء پيرنه و ناوار و چاقه و سوبرابى و بليارش و غير آن بود . چون لب بن محمد درگذشت ، محمد بن عبد الملك الطويل براى اجراى نقشههايش فرصت غنيمت شمرد و بار ديگر به اراضى بنى قسى حمله برد و در سال 295 ه / 907 م بر لارده و ببشتر و حصن منتشون « 20 » مستولى شد و از اين زمان كار بنى قسى در ثغر روى به ركود نهاد ، ولى تنها در چند دژ و شهر اظهار وجودى مىكردند تا سال 312 ه / 924 م كه الناصر به حكومتشان پايان داد . اما محمد بن عبد الملك كارش بالا گرفت و قدرتش افزون شد و « دونياسانشا » ى زيبا دخت كنت « اسنار » يكى از سروران آراگون و نوهء گارسيا انيكيز پادشاه ناوار را به زنى گرفت . به سبب اين ازدواج مورخان مسيحى محمد بن عبد الملك را به خوبى شناساندهاند و او را « الملك الطويل » خواندهاند « 21 » . الطويل از آن پس حمله به اراضى مسيحيان را كه همجوار او بودند از سرگرفت . در سال 296 ه / 908 م به بليارش لشكر برد و در آنجا آشوب به پا كرد و بسيارى از مسيحيان را كشت و بر حصن روطه و هدمه مستولى شد ، سپس به دژ منت بطروش دست يافت . سال بعد بار ديگر به منطقهء بليارش حمله برد و با غنايم و اسيران بسيار بازگرديد . چون عبد اللّه بن لب نيرومندى و شدت محمد بن عبد الملك را ديد ، بهتر آن دانست كه با او صلح كند . در اواخر سال 298 ه / 911 م هردو به غزو ناوار و لشكركشى به پايتخت آن بنبلونه همپيمان شدند و هريك از يك راه آمدند . الطويل به يكى از دژها حمله برد و كليساها را ويران كرد ،
هامش
( 20 ) . ابن حيان ، المقتبس ، ص 87 . البيان المغرب ، ج 2 / ص 148 و 149 .
( 21 ) . علامهء خاورشناس ف . كودرا تحقيقى را منتشر كرده كه سيرت الطويل را برحسب منابع لاتينى و عربى دربردارد و مطالب مفصل و جالبى ذكر مىكند . به اين بحث تحقيقى در مجلهء آكادمى تاريخ مادريد مراجعه كنيد :) 0091 ( IVXXX . T ) H . A . R . B ( acseuH ed orom yer . lliuatA demahoM . 423 - 613 . p