حاجب عبد الكريم بن عبد الواحد بن مغيث بود كه وزارت پدرش حكم را نيز به عهده داشت . رازى در وصف او گويد : « كاملترين مردانى است كه تاكنون نام وزارت بر آنان اطلاق شده و آن همه خوبى كه در او گرد آمده بود در ديگر كسى گرد نيامده بود » . عبد الكريم علاوه بر براعت و قدرتى كه در امور ادارى داشت همانند جدش مغيث فاتح قرطبه ، از بزرگترين سرداران جنگى نيز به حساب مىآمد . در عين وزارت چند بار به غزا رفت و همواره پيروز بازآمد . چون در سال 209 ه / 824 م درگذشت سفيان بن عبدربه جانشين او شد . سفيان مردى از بربر بود و خرد و دورانديشى او را نداشت . دوم عيسى بن شهيد بود . عيسى از اعيان موالى بنى اميه بود و نيز از وزراى حكم . حكم فرزند خود عبد الرحمان را وصيت كرده بود كه وزارت خود به او دهد . چون عبد الرحمان به حكومت رسيد عيسى بن شهيد را بركشيد و بر خواص خود مقدم داشت . سپس او را خلعت وزارت پوشانيد و نظر در مظالم را نيز به عهدهء او گذاشت و اجازه يافت كه بر همهء طبقات مردم مملكت حكم خود جارى سازد .
سپس مقام حاجبى را پس از سفيان به او داد . عيسى بن شهيد به بردبارى و حصافت رأى و معرفت و جزالت شهره بود . در بسيارى از نبردهاى تابستانى پيروز شده بود ، جز آنكه هدف خصومت نصر الخصى بود . نصر بر امور قصر نظارت كامل داشت و با طروب سوگلى امير در كار دسيسه بودند شايد وزير را از مقامش دور سازند و تنها نصر همهء كارها را در دست داشته باشد و اين كار وقتى ميسر شد كه عبد الرحمان بيمار گرديد و مدتى دراز از مردم روى پوشيد . نصر الخصى ، عبد الرحمن بن رستم را به حاجبى گماشت . چون امير عبد الرحمان از بيمارى شفا يافت ناخشنودى نمود و نصر را سرزنش كرد و عيسى بن شهيد را به مقام خود باز آورد . عيسى در همان مقام ببود تا امير عبد الرحمان درگذشت . ابن القوطيه مىگويد : « شيوخ اندلس همه متفقند كه در اندلس هيچ كس بزرگوارتر از عيسى بن شهيد در خدمت ملوك بنى اميه نزيست .
و آنان هيچ كس را چون او مورد نواخت و احسان خويش قرار ندادند و حق هيچ كس را چون حق او رعايت ننمودند . حاجب پيش از او عبد الكريم بن عبد الواحد بن مغيث نيز چون او بود ، هرچند در برخى خصال و ساز وزارت بر او برترى داشت . » « 31 »
هامش
( 31 ) . مخطوط قرويين ، برگهاى 196 الف و ب ، 197 الف و 198 الف .