ولى ما در سراسر زندگى او كه همه در فرونشاندن آتش فتنهها سپرى شد موقعيت مناسبى براى انجام آن نمىيابيم .
عبد الرحمان الداخل به پايتخت جديد اموى يعنى شهر قرطبه توجه خاص نمود . آن شهر را از جهت دفاعى استوارى بخشيد و با ايجاد بناهاى فخيم و باغهاى سرسبز بر زيبايى آن افزود . اولين بنايى كه در آنجا پديد آورد منية الرصافه و قصر آن به نام قصر المنيف بود . كاخ فرمانروايى بنايى قديمى و ساده بود كه از دورهء گوتها باقىمانده بود . عبد الرحمان درصدد برآمد بر گرد قرطبه مناظر زيبا ايجاد كند ، چنان كه شايستهء پايتختى چنان باشد و يادآورد شكوه پايتخت اموى در مشرق . پس در شمال غربى قرطبه قصرى عظيم برآورد كه گرداگرد آن همه باغها و بستانسراها بود . از شام و افريقيه انواع نهالها و بذرها و هستهها بدانجا آورد . اين ناحيهء سبز و خرم جديد را رصافه ناميد تا بدان ، نام رصافه را كه نيايش هشام در شام پديد آورده بود جاويدانى بخشد . آنجا را مقام و گردشگاه و مركز امارت خود قرار داد . باغهاى رصافه ، مادر باغهاى اندلس شد . از آنجا نهالهاى شام و افريقيه را به ديگر جايها بردند « 16 » . در سال 150 عبد الرحمان الداخل بناى باروى بزرگ قرطبه را آغاز كرد و چند سال در آن اشتغال داشت « 17 » . در قرطبه و ديگر جايها مسجدهاى متعدد بنا نمود .
در اواخر روزگارش سال 170 ه / 786 م بناى مسجد جامع اموى را در قرطبه آغاز كرد . اين مسجد در مكانى كه پيش از آن كليساى كنهسال گوتى بود بنا شد . عبد الرحمان براى آن ستونهاى عظيم از مرمر ، همه منقش به طلا و لاجورد از اطراف بياورد . ولى پيش از اتمام آن درگذشت و پسرش هشام بناى آن را به پايان آورد . بعد از آن ملوك اموى در بناى آن بيفزودند تا يكى از بزرگترين مساجد اندلس شد . عبد الرحمان خود قريب به صد هزار دينار در آن صرف كرد « 18 » . عبد الرحمان در قرطبه ضرابخانهاى تأسيس كرد و سكههايى كه از حيث وزن و نقش همانند سكههاى دمشق بود ، ضرب نمود .
هامش
( 16 ) . المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 / ص 217 .
( 17 ) . ابن خلدون ، العبر ، ج 4 / ص 123 .
( 18 ) . المقرى ، نفح الطيب ، ج 1 / ص 155 . ابن عذارى ، البيان المغرب ، ج 2 / ص 60 .