فصل ششم صفات و سجاياى عبد الرحمان الداخل
1
عبد الرحمان اموى در روز بيست و چهارم ربيع الاخر سال 172 ه / دوم اكتبر سال 788 م در سن حدود پنجاه و هشت سالگى درگذشت « 1 » . مدت سى و سه سال بر اندلس فرمان راند و سراسر فرمانروايىاش فتنه و آشوب بود . پسرش هشام به تعيين پدر چند روز پس از مرگ او زمام امور را به دست گرفت . بدين طريق دولت اموى كه در مشرق سرنگون شده بود در اندلس پاگرفت . در دولت اندلس اسلام به ذروهء فتوحات و پيروزيهاى خود رسيد ، ولى چون رؤيايى در عنفوان قدرت خود از ميان رفت .
سقوط دولت اموى در مشرق يكى از حوادث مهم تاريخ اسلام بود و اكنون اين مردى كه پايههاى دولت نوين را بر روى دوش خود حمل مىكند يكى از شخصيتهاى مهم جنگى و سياسى است . عبد الرحمان الداخل از نبوغى ممتاز و صفاتى نادر برخوردار و همانند نياى بزرگ خويش معاوية بن ابى سفيان بود . با حيله و سياستى چون
هامش
( 1 ) . مورخان را در تاريخ وفات عبد الرحمان الداخل اختلاف است . اخبار مجموعه : اوايل سال 172 ه . ص 116 . ابن عبدربه : 12 جمادى الاول سال 172 ه در العقدالفريد ، ج 2 / ص 201 . ابن حيان : 24 ربيع الاخر سال 171 ، نفح الطيب ، ج 2 / ص 72 . ابن الابار نيز چنين مىگويد . ابن عذارى : 24 ربيع الاخر سال 172 . البيان المغرب ، ج 2 / ص 60 . العبر ، ج 4 / ص 124 . المعجب ، ص 9 : سال 172 بدون ذكر ماه . ابن اثير در الكامل : ربيع الاخر سال 171 ، ولى 172 را ترجيح مىدهد . ما روايت اخبار مجموعه را به سبب قدمتش ترجيح مىدهيم .