بزرگتر نشمارد .
اكنون كه ثابت شد ، بايد به اينگونه او را بزرگ شمرند ، و با اينكه مىدانيم او از بيراهه رفتن و پوشيده ماندن چيزى بر او ، بازداشته شده است ، خواهيم دانست ، درون او به مانند برونش مىباشد ، و نيز مىدانيم ، بزرگ داشتن او ، بر پايهء سزاوار بودن گونهاى از پاداش است كه هيچيك از مردم زير سرپرستى او سزاوارش نمىشوند .
و كسى نمىتواند بگويد ، نمىبايد او را بزرگ داشت ، مگر پس از آنكه باز داشته شدنش ، از بيراهه رفتن و پوشيده ماندن كارها از او ، استوار گرديده باشد ، و باز داشته شدنش از آن ، براى رساندن اينكه از همه فزونتر است ، بس است ، و با اين همه نيازى ، به اين راه كه گفته شد ، نيست .
ناگفتنى بودن اين سخن براى آن است ، كه بازداشته شدن او از بيراهه رفتن و پوشيده ماندن چيزى از او ، نمىرساند ، كه از ديگران پاداش بيشتر سزاوار است ، بلكه مىشود كسى از بيراهه رفتن و پوشيده ماندن چيزى بر او ، بازداشته نشده باشد ، و از كسى كه از آن بازداشته شده است ، پاداش بيشترى سزاوار باشد ؛ زيرا سزاوار پاداش بيشتر شدن ، براى انجام دادن پيكره كارها و بيشتر بودنش نيست ، بلكه براى روىهائى است ، كه كارها بر آن سر مىزنند پس ناگزير براى در نظر گرفتن پاداش بيشتر ، بايد راه ديگرى باشد .
و از آنچه گفته شد ، برنمىآيد كه فرماندهان و فرمانروايان از كسانى كه زير سرپرستى آنانند براى آنچه گفتيم پاداش بيشتر سزاوار گردند .
نادرستى اين سخن براى آن است ، كه آنچه گفتيم ، فرماندهان و فرمانروايان و هركس سرپرست ديگرى باشد ، در كارهاى آشكار كه به آن فرماندهنده است ، بايد از او فزونتر باشد ؛ اما بازداشته شدن از بيراهه رفتن و پوشيده ماندن چيزها بر او ، استوار نگرديده است ، تا دانسته شود ، بزرگ داشتن آنان از سوى كسانى كه زير سرپرستىشان هستند ، بر پايهء سزاوار پاداش بيشتر بودن آنان نهاده شده است .
و اگر بازداشته شدن آنان از بيراهه رفتن و پوشيده ماندن كارها بر آنان ، ثابت
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 805
مساهمون: الشيخ الطوسي
ص٨٠٥