تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 467

مساهمون:

ص٤٦٧
هزينه‌هاى مورد نياز كوتاهى نكند تا كه زندگى را تنگ نمايد و سخت‌گير باشد . و دليل بر اين‌كه بر خداوند برتر از همه واجب نيست كه زندگانى اين جهانى را نيك‌تر كند ، آن است كه ثابت شده است ، خداوند مىتواند سودهاى گوناگون و لذت‌هاى بىپايان برساند ، پس اگر چنين باشد كه با نبودن تباهى در سودرسانى بايد آن سودها را فراهم آورد ، مىبايست ، يا در آنچه بايد بكند ، از كوتاهى كردن جدا نگردد ، و يا كارهائى كه مىتواند انجام بدهد ، بايد پايان‌پذير باشد ؛ زيرا اندازهء سودهائى كه در هرزمانى مىتواند برساند ، ناگزير ، پايان دارد ؛ و هرچه بيش از آن باشد ، هرچند ، به يك پاره باشد ، از اين بيرون نيست كه يا بر آن توانائى دارد و آن را انجام نمىدهد ، پس در كارى كه بايد بكند كوتاهى كرده است و يا بر آن توانائى ندارد ، پس بدان مىكشد كه بر كارهائى پايان‌پذير توانا باشد ، و هر دو نادرست مىباشند ، پس گريزى از اين نيست كه گفته شود ، بيشتر از آن را مىتواند اما بر او واجب نيست كه انجامش بدهد . و مىتوان اين دليل را بر آن پايه گذاشت كه كارها را در زمان‌هاى پيشتر آورد به اين‌كه گفته شود ، چون هيچ زمانى نيست كه كارى در آن انجام داده شود ، مگر اين كه مىشود آن كار را از آن هنگام پيشتر آورد ، پس بايد آن كار را جلوتر آورد ، و روا نمىباشد كه آن را پس اندازد ، و ازين روش چنين برمىآيد ، كه كارهاى خداوند بر سودرسانىها ، پايه‌گذارى نشده است ، نه بر شمار سودها و نه بر هنگام آنها . پس اگر بگويند : چه دليلى بر اين داريد كه از آن اندازه سودى كه رسانده بيشتر مىتواند برساند . خواهيم گفت ، سودها همان لذت‌ها و شادمانىهايند ، يا چيزى است كه به اين دو ، يا به يكى از اين دو برساند ، و لذت اين است كه موجود زنده‌اى چيزى را كه خواهانى دارد ، ادراك نمايد ، و خداوند برتر از همه ، مىتواند چيزهاى گوناگونى كه موجود زنده خواهان آن است و شهوت‌هاى بىپايان برايش فراهم كند ، و شهوت راندن به مانند كارهاى ديگرى كه از دلها سر مىزند ، بيشتر از ساختمان
تمهيد الأصول في علم الكلام ( تمهيد الاصول در علم كلام اسلامى ) ( فارسى ) — صفحة 467 | الشيخ الطوسي / عبد الحسين مشكوة الدينى