فصل در اينكه خداوند برتر از همه چيز موجود است « 1 »
1 - مىبايست خداوند ديرينهء برتر از همه چيز ، موجود باشد ، زيرا از آنجا
هامش
( 1 ) در اين فصل ، شيخ ابديت و سرمديت صفت هستى را براى خداوند ثابت مىكند ؛ ابديت ، اين است كه در گذشتههاى بلا آغاز بوده و اكنون نيز موجود است ، سرمديت به اين معنى است كه در آيندههاى بىپايان هميشه موجود خواهد بود ، و گسيختگى در هستى او روى نمىدهد .
استدلالى كه براى ابديت و سرمديت او آورده مشتمل بر چند جزء است كه در آغاز به طور خلاصه آنها را ذكر مىكند ، و پس از آن تا به آخر فصل يكايك اجزا را شرح و بيان داده و دليل اثبات آنها را ذكر مىكند ، و اجزاء مندرج در اين استدلال بدين قرار مىباشند :
الف - و خود ، خداوند عين علم و قدرت و ساير صفاتى است كه تعلق و ربط ذاتى او را به غير مىرسانند ، زيرا او برابر با آنچه گذشت توانا و دانا است و اينها صفات حقيقى ذات اضافه هستند .
ب - اضافى بودن اين صفات بالذات است ، و علت ديگرى جز موجوديت ابدى و سرمدى ، ما بين اين صفات با متعلقات آنها ارتباط حاصل نگردانيده است ، و رابطهء اين و صفات با متعلقات خود ، به مانند رابطه و نسبت ما بين الفاظ با معانى نيست ، زيرا رابطه و نسبت الفاظ با معانى ذاتى نيست ، بلكه به حسب وضع و قرارداد اهل لغت