يا شكافى در اسلام افكنده باشيم . پيشينيان ما از چنين امورى به دور بودند و اين چيزى جز يك بهتان نيست .
به خدا سوگند ، اگر پيامبر ( ص ) به جاى اينكه اين مردم را به دوستى ماسفارش كند به جنگ با ما تشويق مىكرد ، رفتارشان زشتتر از اين نبود : انا لله و انا اليه راجعون ، از اين مصيبت بزرگ و دردناك و سنگين و تلخ . ما مزد و پاداش مصيبتهايى را كه ديدهايم از خداوند مىخواهيم ، « و او پيروزمند و انتقام گيرنده است » . « 1 »
آن گاه حضرت برخاست و رفت تا وارد مدينه شود . « 2 »
درنگ و ملاحظه
اين خطابه با آن كه كوتاه است امور مهمّى را در بر دارد كه برخى از آنها را يادآور مىشويم .
1 . تأكيد بر حمد و ثناى مستمر الهى در همه حالتها و همه شرايط .
2 . بيان آنچه در جهان هستى روى داده است و اين كه درياها ، آسمانها ، زمين ، درختان ، ماهيان ، فرشتگان ، و اهل آسمانها و آسمانهاى جهان بر امام حسين ( ع ) گريستند و آنچه روى داده مصيبتى بزرگ ، دردناك ، فاجعهآميز ، تلخ و اسفناك بوده است .
3 . بيان عمق فاجعهاى كه مرتكب شدهاند ، به طورى كه امكان انجام زشتتر از آن وجود ندارد و در تاريخ بىسابقه است . به طورى كه اگر - به فرض - پيامبر ( ص ) هم انجام چنين كارى را به آنان سفارش مىكرد چيزى بر آنچه نسبت به آنان انجام دادند نمىافزودند .
علّامه بحرالعلوم با اشاره به همين مطلب گفته است :
اگر به ايشان فرمان داده مىشد كه دشمنى بورزند و همه تلاش خود را هم به كار مى بستند ، كارى بيش از اين نمىكردند . « 3 »
4 . بيدار كردن و توجيه مردم مبنى بر لزوم موضعگيرى در اين زمينه ، آن جا كه مىفرمايد :
هامش
( 1 ) . الملهوف ، ص 228 ؛ مثير الاحزان ، ص 113 ؛ ينابيع المودّة ، ج 3 ، ص 93 با اندكى اختلاف .
( 2 ) . ينابيع المودّة ج 3 ، ص 93 .
( 3 ) . عبرات المصطفين ، ج 2 ، ص 359 .