رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 196

گياه و ميوه ء آن را خوشگوار ساخت ، و آب آن را زلال كرد ، و هر بقعه اى كه آن را قبول نكرد آن را شوره زار ساخت و گياه آن را تلخ گردانيد ، و ميوه آن را عوسج ( 1 ) وحنظل كرد ، و آب آن را شور وتلخ نمود ، پس خداى تعالى فرمود كه : انسان آن را متحمّل شد ، يعنى امّت محمّد ( صلَّى الله عليه وآله ) ولايت امير المؤمنين وامامت او را به ثواب وعقاب قبول كردند ، به درستى كه او ظالم به نفس خود بود ، وجهل به . . امر پروردگار داشت ، هر كه حقّ ولايت و امانت را ادا نكند پس آن ظالم است . ( 2 ) وعباد بن صهيب از حضرت صادق ( عليه السّلام ) روايت كرد كه آن حضرت فرمود كه : حضرت امام باقر ( عليه السّلام ) فرمود كه : ابن عبّاس اين آيه ء مباركه را خواند ، پس گفت : به خدا قسم كه خدا دينار ودرهم به امانت نگذاشت و نه گنجى از گنجهاى زمين را ، و ليكن وحى فرمود به آسمانها و زمين وكوهها پيش از آن كه آدم را خلق كند كه من ذريّه ء محمّد ( صلَّى الله عليه وآله ) را در ميان شما مىگذارم ، شما چه نوع با ايشان سلوك مىكنيد ، بايد هر گاه شما را بخوانند اجابت كنيد ، و چون پناه طلبند پناه دهيد ، پس همه از تحمّل حقّ اطاعت آنها خائف وترسان شدند و خود را كنار كشيدند ، وبنى آدم متحمّل او شد ، پس عباد بن صهيب گفت : حضرت صادق ( عليه السّلام ) فرمود كه : به خدا قسم كه وفا نكردند به آن چه متحمّل شدند از طاعت ايشان . ( 3 ) وجه پانزدهم : آن كه مراد از امانت ، منزلت ومرتبت ورفعت شأن پيغمبر آخر الزمان وائمّه ء راشدين است ، ومراد از تحمّل آن تميز آن منزلت وخواهش آن از براى خود ، ومراد به انسان پدر و مادر نوع انسان است كه آدم ابو البشر وحوّاء باشد ، و اين معنى مروى است در كتاب معانى الاخبار ( 4 ) به سند متّصل از مفضّل از حضرت صادق ( عليه السّلام ) وخلاصه ء حديث آن است كه آن حضرت فرمود كه : خدا ارواح را دو هزار سال پيش از