رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 403

و بعد از توبه كردن حقّى كه باقى باشد چه بايد كرد كه رفع آنها بشود ؟ وآيا آن حاكم بايد قصاص شود ، يا فاعل فعل ، يا فاعل وآمر ؟ بيان فرمايند كه رفع اين گونه معاصى را به چه طريق بايد كرد ؟ ج : اين كه سؤال فرموده اند كه آيا توبه از معاصى قبول درگاه الهى است يا نه ؟ خداوند عالم جلّ شأنه مىفرمايد : « إِنَّ الله لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِه ِ ويَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ » ( 1 ) يعنى خدا نمىآمرزد اين گناه را كه كسى شريك از براى او قرار بدهد ، و هر گناهى كه غير از اين است از براى هر كه خواهد مىبخشد . ونيز مىفرمايد : « ومَنْ يَعْمَلْ سُوءاً أَوْ يَظْلِمْ نَفْسَه ُ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ الله يَجِدِ الله غَفُوراً رَحِيماً » ( 2 ) يعنى هر كه بدى كند يا ظلم يا ستم بر نفس كند ، پس توبه نمايد و استغفار كند و طلب آمرزش از خدا كند مىيابد خدا را آمرزنده ومهربان . ونيز مىفرمايد در سوره ء فرقان - بعد از بيان وزر ووبال كسانى كه قتل ناحق كنند و زنا نمايند ، و اين كه عذاب ايشان در روز قيامت مضاعف خواهد بود و در جهنّم خوار وپست خواهد بود - : « إِلَّا مَنْ تابَ وآمَنَ وعَمِلَ عَمَلًا صالِحاً فَأُوْلئِكَ يُبَدِّلُ الله سَيِّئاتِهِمْ حَسَناتٍ وكانَ الله غَفُوراً رَحِيماً » ( 3 ) يعنى : مگر كسانى كه توبه وبازگشت نمودند و ايمان آوردند واعمال نيكو به جا آوردند كه از آن جمله ء شرايط وآداب توبه است كه ذكر خواهد شد اين گروه توبه كنندگان را خدا اعمال ناشايست ايشان را مبدّل مىكند به اعمال شايسته ونيكو ، و خدا آمرزنده ومهربان است . به اجماع جميع علماء ونصّ قرآن و اخبار متواتره از سادات انس وجانّ توبه ء در درگاه الهى مقبول ( هو الذي يقبل التوبة عن عباده ) ( 4 ) يعنى آن است كه قبول مىكند توبه را از بندگان خود .