كتاب احياء الموات و اجتماع الحقوق و حكم النزاع فيها
( 687 )
س 1 : هر گاه زيد و عمرو در قناتى شريك باشند وزيد در پهلوى قناة مشترك به فاصله دو حريم شرعى بلكه زياده ، به جهت خود حفر قناة على حده نمايد وبعلاوه آن كه ميان دو قناة زياده از حريم شرعى فاصله است قناة جديد در بلندى وقديم در پستى واقع است با مراتب مذكوره عمرو مدعى شده كه قناة جديد ضرر به قنات قديم مىرساند آيا در صورت مسطوره شرعا او را تسلطى كه منع حفر قناة جديد را نمايد يا بعد از حفر سدّ نمايد هست يا نه ؟
ج : مشهور ميان فقها آن است كه حريم قناتين يعنى چاه آب ده در زمين صلب پانصد ذرع و در زمين رخوه هزار ذرع است و اين جنيد مناط را انتفاء ضرر قرار داده وتحديد به حدّ معينى نكرده وعلامه در مختلف نيز ميل به اين قول كرده وشهيد ثانى و صاحب كفايه و صاحب مفاتيح نيز اين قول را اختيار كرده اند .
ومستند مشهور مرسله صدوق و روايت عقبة بن خالد است .
و اول اين است : قضى رسول الله صلَّى الله عليه وآله أن يكون بين القناتين فى الارض اذا كانت ارضا رخوة أن يكون بينهما الف ذراع وإن كانت ارضا صلبة يكون بينهما خمسمائة ذراع . ( 1 )
هامش
( 1 ) فقيه ، 3 / 238 .