مفروضه مبايعه مزبوره صحيح است يا چون عُمرى در ضمن العقد [ شرط ] شده و مدت عمر زيد معلوم و معين نيست و شرط مجهول است و شرط مزبور فاسد است و فساد شرط مستلزم فساد مشروط است كه مبايعه مزبوره مفروضه باشد و در صورتى كه حكم به فساد مبايعه مزبوره بشود چون شرط عُمرى در ضمن عقد مبايعه شده و شرط مجهول است اما حكم به صحت عُمرى مستقله كه شرط ضمن العقد نباشد باعثى سواى نصّ صريح دارد يا نه بفرماييد .
ج : هر گاه در ضمن العقد مبايعه شرط چنين شده كه مدّة العمر زيد ، منافع با زيد باشد اين شرط عُمرى نيست چه عُمرى صيغه خاصّى مىخواهد وايجاب وقبول جداگانه دارد و عقد مبايعه فاسد مىشود .
و هر گاه چنين شرط شده كه بعد از مبايعه مشترى مبيع را به عُمرى به بايع بدهد و صيغه عُمرى بر آن جارى كند اين عقد و شرط صحيح است و بعد از مبايعه بر مشترى وفاء به شرط وعُمرى دادن واجب مىشود و بدون صيغه عُمرى منافع منتقل به مشروط نمىشود بلكه همين بر مشروط عليه انتقال به عُمرى لازم مىشود .
وصحّت عمرى به اجماع ونصّ ثابت است و هر امر صحيح مشروعى را در ضمن العقد شرط نمودن جايز است الا ما يدلّ دليل على عدم جوازه والله العالم .
( 406 )
س 33 : هر گاه در بيع شرطى مشترى قبل از موعد اراده سفرى نموده ، زيد را وكيل كند كه در رأس موعد اگر بايع شارط روپيه كهنه داد از او قبول كن والَّا فلا وبايع روپيه تازه داده باشد منفسخ مىشود يا نه ؟
ج : هر گاه مثل ثمن روپيه كهنه باشد منفسخ نمىشود والله العالم .
( 407 )
س 34 : به شرف عرض مقدس عالى مىرساند كه زيد ربع عمارت بيرون خود را در نزد عمرو بيع شرط گذارده به يك صد و پنجاه ريال تا مدت معينى وخالد را گواه و شاهد گرفته بعد از انقضاى خيار عمرو مشترى در حضور خالد
رسائل ومسائل ( فارسي ) — صفحة 291
مساهمون: ملا أحمد النراقي
ص٢٩١