گرم خارج مىشود - و بنا بر اين آيه كنايه از شادمانى آنها مىباشد - .
و از اينكه « قرّه » به « اعين » بطور عمومى و اطلاق اضافه شده در صورتى كه چشمهاى عده خاصى يعنى مؤمنين مقصود است ، شايد جهتش اين باشد كه اين نعمت و عزت براى انسان نهايت آرزويش بوده و هر چشمى آن را بنگرد روشن و شادمان ميگردد .
جَزاءً بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
: پاداش آنچه را كه در دنيا بوده انجام ميدادند .
أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً
: آيا آنكه مؤمن بوده و به خداوند و پيامبرانش حقيقتاً ايمان داشته و دستورات دينى انجام ميدهد ، مانند آن كسى باشد كه از فرمان خدا بيرون آمده و انواع گناهان را مرتكب مىشود ؟ و همزه در اينجا براى استفهام و پرسش آمده - يعنى آيا اين دو با هم مساوى و برابراند - . ؟
لا يَسْتَوُونَ
: يكسان و برابر نخواهند بود زيرا براى مؤمن درجات بهشت آماده شده و جايگاه گنهكار در طبقات آتش است . سپس خداوند توضيح ميدهد :
أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوى
: اما آنان كه ايمان آوردند و كارهاى شايسته انجام داده پس براى ايشان باغهاى بهشت جايگاه است كه در آن قرار ميگيرند .
نُزُلًا بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
: و اين نعمت پيش كشى است بسبب آنچه را كه در دنيا از فرامين خدا انجام دادهاند ، به آنان داده شده . و اين تفسير از « حسن » آمده . و پارهاى گفتهاند كه يعنى خدا آنان را در آن جايگاهها منزل داده و ايشان ميهمان حق بوده و از آنها پذيرايى به عمل خواهد آمد .
وَ أَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْواهُمُ النَّارُ
: و اما آنان كه نافرمانى كرده - و دستورات پروردگار را ناديده گرفتند - پس جايگاهشان آتش بوده و قرارگاهشان مىباشد ، پناه ميبريم به خدا از آن .
كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها
: هر گاه اراده كرده بخواهند از آن آتش خارج شده و از دردها و آزارهاى آن آسوده گردند .