عرض كردم بلى يا رسول اللَّه .
آن گاه پيامبر ( ص ) فرمود : روزه براى انسان سپرى بوده تا خود را بآنوسيله حفظ كند ، و دستگيرى از بينوايان گناهان را آمرزيده سازد ، و در دل شب براى تقرب بدرگاه خدا از خوابگاه برخيزد ، و سپس اين آيه را قرائت فرمود :
تَتَجافى جُنُوبُهُمْ عَنِ الْمَضاجِعِ . . .
و از « بلال » روايت شده كه رسول خدا ( ص ) فرمود : بر شما باد كه در دل شب بعبادت بر خيزيد كه اين روش شايستگان پيشين بوده و شما را به خداوند نزديك كند و از گناهان دور ساخته و نهى نمايد و موجب بخشيدن گناه شده جسم را از كسالت و مرض مصون بدارد .
گفته شده مقصود آيه افرادى است كه شبها خواب به چشم آنان نرود تا نماز عشاء را بگذارند .
« انس » گويد : آيه در باره ما - انصار - نازل شد ، زيرا پيوسته نماز مغرب را با رسول خدا ( ص ) ميخوانديم و بخانههاى خود برنمىگشتيم تا آنكه نماز عشاء را نيز با رسول خدا ( ص ) انجام دهيم .
و از « قتاده » آمده مقصود افرادى باشد كه بين نماز مغرب و عشاء نماز اوابين « 1 » را انجام دهند .
و پارهاى گويند مقصود آيه كسانى هستند كه نماز عشاء و صبح را به جماعت گذارند .
يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفاً وَ طَمَعاً
: ميخوانند پروردگار خويش را از راه ترس از عذاب و اميد برحمت او .
وَ مِمَّا رَزَقْناهُمْ يُنْفِقُونَ
: و از آنچه روزى داديمشان در راه خدا و تحصيل پاداش انفاق مينمايند .
و هدف آيه مدح مؤمنين است كه توجه آنان بعبادت ، آنها را از خواب باز - داشته و تنها آرزو و اميدشان به خداوند جهان است .
هامش
( 1 ) - مقصود نماز غفيله است .