منافرت ندارد . و آن درخت معهود ، درخت سمره يا سدره بود در منزل تنعيم ( 1 ) كه در ميانه مكَّه و مدينه است . بعد از آن كه اهل مكَّه مانع از دخول آن حضرت به مكَّه شدند ، و با ايشان صلح كرده ، داخل وى [ مكَّه ] نشده ، مراجعت به مدينه نمود . هم چنان كه در روايت علىّ بن ابراهيم از حضرت صادق عليه السّلام است .
و امّا بيضاوى پس ( 2 ) در تفسير خود گفته كه همين كه اهل مكَّه مانع شدند ، پس آن حضرت أصحاب خود را كه يك هزار و سيصد و يا چهار صد
شرح
استمرار است به ملاحظه تعدد مبايعين كه تدريجا و استمرارا پى يكديگر بيعت مىنمودند در تحت شجره و توقّفى و تعلَّلى نداشتند و اين عمل را كه كردند خداوند از آنها راضى شد از جهت اين عمل كه كردند و آيه نازل شد كه * ( لَقَدْ رَضِيَ الله عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ ) * سورة فتح آية 18 يعنى به تحقيق كه خداوند عالم راضى شد از مؤمنين در آن زمانى كه بودند كه ترا بيعت مىكردند در تحت شجره فعلم ما في قلوبهم الآيه ، إنّ الَّذين يبايعونك الخ . يعنى اشخاصى كه بيعت مىكنند . با تو يعنى استمرار بيعت تو را دارند و در ستر بيعت تو هستند ، در حقيقت خدا را بيعت مىكنند . و لفظ يبايعونك به اعتبار حالت استمرار بيعت وارد شده يعنى حالت بيعت با تو در هر زمان باشد چنانچه در اين مقدّمه در ماضى واقع شده حالت بيعت با خدا است و لفظ إذ را در آيه مباركه تعليل گرفتن و ظرف گرفتن تفاوت نمىكند چنانچه در مغنى و غيره ذكر كردهاند كه إذ تعليليّه همان ظرفيّه است و در تفسير * ( وَلَنْ يَنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ إِذْ ظَلَمْتُمْ أَنَّكُمْ فِي الْعَذابِ مُشْتَرِكُونَ ) * سوره زخرف آيه 43 اشاره بر اين مطلب كردهاند . شرح
( 1 ) تنعيم مزبور أقرب اطراف حلّ است بسوى مكَّه و يقال بينه و بين مكَّه أربعة أميال يعرف به مسجد عايشه . شرح
( 2 ) اين تفصيل آن چه در حديث مذكور شده ، است . شرح