[ 1 ] شركت عنان : به كسر عين كه شركت در اموال است و وجه تسميه آن است كه هر دو مساويند در تصرّف مثل دو طرف عنان اسب .
[ 2 ] و شركت ابدان : كه دو نفر يا بيشتر بنا بگذارند كه هر چه كسب مىكنند از نجّارى و قاصدى و دلَّاكى و جولائى و مانند اينها از حرف و صنايعى كه بىمايه است ، شريك باشند .
[ 3 ] و شركت مفاوضه : و آن اين است كه شريك بشوند در هر چيز از نفع و ضرر از مال و كسب و ديات و غير اينها هم چنان كه در تذكره فرموده است و تفاسير ديگر هم دارد .
[ 4 ] و شركت وجوه : و آن اين است كه دو نفر بىمايه صاحب آبرو و اعتبار ، قرار دهند با يكديگر كه از مردم چيزى بخرند بر ذمّهء خود و با هم شريك باشند و بفروشند و قرض مردم را بدهند و هر چه ربح حاصل شود ، با هم تقسيم نمايند يا اين كه يكى آبرو و اعتبار دارد بىمال و
شرح
يك جا ريختند كه در يك جا بخورند اين حاجت به صيغه ندارد ، بلكه اگر خواهند معامله كنند با اين حال مشترك آن وقت احتياج دارد كه صيغه خوانده شود و در ضمن آن از يكديگر إذن در تصرّف ديگرى در آن حال مشترك حاصل مىشود و در آن ضمن قرار قيمت مرابحه را بدهند . پس اگر زيد و عمرو بخواهند عقد شركتى جارى نمايند در ميان خودشان بايد اوّل مال را حاضر نمايند و بعد از آن بهم ديگر مخلوط نمايند به طورى كه مصنّف قرار داده كه تمييز بايد بعد از خلط نشود و بعد از آن عقد را جارى نمايند . يا مالى را دو نفر بالاشاعه بگيرند بعد از آن عقد شركت جارى نموده آن را رأس المال قرار دهند ، يا اين كه أحد شريكين جنس دارد نصف مشاع آن را به شريك ديگر منتقل نمايند تا در آن جنس اشتراك بالاشاعه حاصل شود بعد از آن عقد را جارى نمايند و هكذا فتأمّل . شرح