پس اگر با تعب و انقطاع يعنى با استراحت كردن ، آن حيوان به جهت نگهداشتن در اثنا باشد ، باطل خواهد بود .
يانزدهم : [ يازدهم ] راكبان از اهل قتال باشند . پس مسابقه زنان باطل است .
دوازدهم : شرط فاسدى مثل بيع شراب و باختن قمار ( 1 ) و زدن مؤمنى را
شرح
نفس كشيدن حقيقى و إلَّا اسب در هر قدم نفس مىكشد و آن ربط به مسابقه ندارد .
شرح
( 1 ) قوله : مثل بيع شراب و باختن قمار آه : مخفى نماند كه اشتراط شرط فاسد بر دو وجه متصوّر مىشود يكى آن كه شرط كند مثلا در ضمن عقد كه قمار به بازد يا بيع شراب كند كه مراد مبادله صوريه است و إلَّا شراب حقيقتا به بيع نمىآيد و اين شرط كردن فعل حرام است و دوّم آنست كه شرط كند در ضمن عقد كه قمار باختن از براى اين حلال بالشرع و همچنين بيع شراب و ظاهر قول ( ع ) المؤمنون عند شروطهم الَّا ما احلّ حراما او حرّم حلالا و الصلح جايز إلَّا ما احلّ حراما آه ثانى است و لكن لفظ إلَّا ما خالف كتاب الله او خالف الكتاب و السّنة و نحو ذلك شامل مىشود به قسم اوّل نيز و شرط فاسد در ضمن عقد خودش كه فاسد است يعنى شرعا فى نفسه صحيح نيست قطع نظر از اين كه در ضمن عقد شرط بكنند يا نكنند و لكن عقد را فاسد مىكند يا نه جمع كثيرى قائلند به بطلان عقد نيز ، زيرا كه عقد مبنيّا على هذا الشرط الفاسد جارى شده است و المبنىّ على الفاسد فاسد مضافا إلى أنّ ما قصد لم يقع و ما وقع لم يقصد و بعضى صحيح دانستهاند با اختيار فسخ مثل شرط جايز كه تخلَّف آن موجب اختيار فسخ مىشود از جهت عمل به ساير شروط و عدم فرق ميان اين كه شرط صحيح باشد و لكن مشروط عليه به عمل نيايد ( نياورد خ ل ) و يا فاسد باشد و يا بحسب شرع به عمل نمىآيد و عمل نيامدن عمل نيامدن است به هر سبب كه بوده باشد و اين قول را مصنّف اختيار كرده و ليكن ظاهر وجود فرق است و اقوى قول اوّل است . شرح