ديگرى را بعد از او [ آن ] به اين قصد كه ببينند به او [ آن ] مىرسد ( 1 ) يا نه ، باطل است .
و بايد اهل سبق ، بالغ و عاقل رشيد باشند . پس سبق چابكسوارهايى كه صغارند ، باطل است . مگر اولياى ايشان صيغه بخوانند از مال ايشان ( 2 ) .
زيرا كه مسابقه از مكاسب است و هر كسبى را كه ولىّ غبطهء صغير را در وى بداند ، مال وى را در آن كسب مىتواند مصرف نمايد . و امّا اگر چابكسوارها ولىّ نداشته باشند ، بلكه آقايان ايشان صيغه بخوانند ، پس باطل است . چه از مال ايشان و چه از مال خودشان . زيرا كه بىاذن ولىّ كار فرمودن صغير ، حرام است .
دهم : مسافت به حدّى باشد كه به يك نفس ، آن دو حيوان با سهولت آن را طىّ نمايند ( 3 ) .
شرح
( 1 ) و اين تحصيل مسابقه است از ابتداء و وجه بطلان عدم ورود دليل شرعى است به اين طور . شرح
( 2 ) از مال ايشان بودن لزوم ندارد بلكه از مال ديگرى هم مىشود بلى بودن مسابقه از مكاسب اين را هم تجويز مىكند كه از مال صغير با ملاحظه غبطهء او اين مسابقه را به بندند و اين مكاسبه را بكنند و اگر ولى صغير را جهت مصلحة او اجير بدهد به ديگرى آقاى ايشان كه مستأجر باشد مىتواند كه از مال خود يا ديگرى عوض را ميانه بگذارد و اين اجير خود را با اجير ديگرى به مقام مسابقه بياورد و اين كسب را از براى خود بكنند . فتأمّل . شرح
( 3 ) قوله : بحدّى باشد كه به يك نفس آن دو حيوان آه : مراد از يك نفس قدر يك ميدان دويدن است كه يك دفعه دواندن با قدر معتاد ( متعارف خ ل ) باشد كه مراد بدون استراحت از تعب است چنانچه از آخر كلام مصنّف هم فهميده مىشود نه يك