به طور خلاصه : چون عقل نورانيتى دارد كه حقايق آن گونه كه هست برايش آشكار مى گردد ، به زشتى برخى افعال و نيك بودن برخى ديگر حكم مىكند [ آن را درك مىكند ] پس انكار حسن و قبح عقلى سخن نادرستى است .
عدالت خداوند
و اما عدل خداوند : ما گواهى مى دهيم خداوند عادلى است كه ستم نمى كند و حكيمى است كه ظلم نمى نمايد او بندگانش را به آنچه توانايى ندارند تكليف نمى كند و به آن چه راهى به سويش ندارند متعبد نمى گرداند و هيچ كس را جز به مقدار توانايى اش تكليف نمى نمايد و هيچ كس را بر آنچه از كردار او نيست كيفر نمى دهد و بر آنچه خود او را آفريده ، سرزنش نمى كند . او از زشتى ها پاك و از بدى ها برى و از ستم و دشمنى والاست و ستم به بندگان را نمى خواهد و به اندازه ذرهاى ستم نمى كند . اما مخالفان ما - اشاعره - مى گويند : ستم ستمگران و فساد سركشان از سوى خداوند است ، او بيش تر آفريدگان خود را از ايمان و نيكى
بازداشته و در كفر و شرك واقع ساخته است . او هر كس هر آنچه مى خواهد انجام دهد و به اجرا رساند را كيفر مىدهد و هر كس قضاى او را نپذيرد و قَدَرش را انكار كند و با مشيتش به مخالفت برخيزد پاداش و نعمت مى بخشد . او بيش تر آفريدگانش را براى دوزخ آفريد و امكان بندگى به آنان نداد آنگاه به طاعت فرمانشان داد در حالى كه مىداند كه بندگان توانايى آن بندگى را ندارند و راهى به سوى آن نمى جويند . آنگاه هنگامى كه آنچه را توانايى بر آن نيافتند انجام ندادند و هنگامى كه آنچه خداوند برايشان فراهم