برخى از مردم ذاتاً خوشبخت و برخى ديگر ذاتا و به اعتبار منشأشان نگون بخت هستند . » و اما روايات اول كه محقق
خراسانى به آن استناد كرد هر چند در ظاهر بر آنچه اختيار كرده دلالت دارد ولى مى بايست به دو دليل از ظاهر آن صرف نظر كرد .
دليل اول : آنگونه كه از امامان وارد شده است برخى روايات وارد شده از سوى معصومين ، برخى ديگر را تفسير مىكند و اين روايت نيز در روايات ديگرى چنين تفسير شده است كه خداوند در حالى كه انسان در شكم مادرش است مىداند كه او اعمال سعادتمندان را انجام مىدهد يا اعمال نگون بختان را . به روايت ابن ابى عمير « 1 » بنگر كه مى گويد : ( از امام كاظم ( ع ) از معناى سخن پيامبر ( ص ) پرسيدم كه فرمود : ( نگون بخت كسى است كه در شكم مادرش نگون بخت است و خوشبخت كسى است كه در شكم مادرش خوشبخت است . ) امام كاظم ( ع ) فرمود : نگون بخت كسى است كه خداوند در حالى كه او در شكم مادرش است مىداند كه او اعمال نگون بختان را انجام مىدهد و خوشبخت كسى است كه خداوند در حالى كه او در شكم مادرش است مىداند كه او كردار سعادتمندان را انجام خواهد داد . )
دوم : با چشم پوشى از روايات تفسير كننده چاره اى از صرف نظر از ظاهر آن روايات نيست . زيرا كسى كه فرمانبردار بود و سپس گنهكار شد يا گنهكار بود و سپس فرمانبردار گشت آيا در
هامش
( 1 ) - توحيد باب 58 باب سعادت و شقاوت حديث 3 ص 356