دفع شبهه از حديث قدسى
خاتمه اين سخن در بيان چند امر است :
اول : در برخى از روايات « 1 » امامان معصوم ( ع ) به مضمون حديث قدسى تمسك جسته اند كه مى فرمايد « اى بنده من همانا من به نيكى هايت از تو سزاوارترم و تو به بدى هايت از من سزاوارترى » « 2 » و مقصود از اين سخن دفع شبهه اى است كه چه بسا بر اين جمله وارد مىشود و حاصل شبهه اين است كه : نسبت فعل در بندگى و گناه به خداوند و انسان نسبت واحدى است و در هر دو مورد ، از سويى به خداوند و از سويى ديگر به انسان منتسب است . پس اولويت يافتن از دو طرف چه وجهى دارد ؟
در پاسخ اين شبهه چند وجه ذكر شده است :
اول : خداوند در مقابل نيروهاى نفسانى - كه سپاهيان جهل و نادانى هستند مانند غضب ، طمع و مانند آن - نيروهاى رحمانى را قرار داد كه در روايات از آن به سپاهيان عقل و رحمان تعبير نمود تا انسان بر اطاعت و پيروى از نفس مجبور نباشد و در بندگى و گناه اختيار داشته باشد و بر مقدم داشتن ترجيح دهنده هاى الهى توانا باشد .
پس هنگامى كه نيروهاى نفسانى با نيروهاى رحمانى تعارض نمود و
هامش
( 1 ) - به اصول كافى ج 1 باب جبر و قدر حديث 12 و باب مشيت و اراده حديث 6 و توحيد باب 59 حديث 10 و باب 55 حديث 13 و كتب روايى ديگر
( 2 ) - كافى ، ج 1 ص 152 باب مشيت و اراده ح 6 و همچنين ص 157 ح 3 و ص 159 ح 12 و در بحار ج 5 ص 4 ح 3 و غير آن