و از تحف العقول « 1 » روايت شده است كه امام هادى ( ع ) به شيعيان خود از اهل اهواز نامه اى مفصل نگاشت كه سرشار از تحقيقات و مشتمل بر دلايلى براى اثبات امر بين الامرين و ساير مطالب دقيق است و اين كتاب گنجايش آن را ندارد كه آن را به طور كامل نقل كنيم اما برخى از آنچه امام هادى ( ع ) از پدرانش نقل كرده است را بيان مى داريم . امام هادى ( ع ) مى فرمايد : پس از سخن امام صادق ( ع ) آغاز مى كنيم كه فرمود : ( نه جبر و نه تفويض بلكه منزلت و جايگاهى ميان اين دو جايگاه كه عبارتست از صحت و سلامت آفرينش
[ تندرستى ] و آزادى و مهلت كافى و توشه اى همچون مركب و سبب برانگيزاننده فاعل بر فعل . پس اين پنج چيزى است كه امام صادق ( ع ) آن را به عنوان كليات فضل الهى گرد آورده است . » آنگاه در پايان اين نامه سخن امام صادق ( ع ) را تفسير فرمود : پس صحت و نيكى آفرينش را به كمال آفرينش انسان به واسطه كمال حواس و ثبات عقل و تمييز [ ميان درست و نادرست ] و گشوده شدن زبان به سخن تفسير فرمود . و آزادى راه را به اين تفسير كرد كه رقيب و مراقبى بر او نيست كه او را از عمل به آنچه خداوند به آن فرمان داده است باز دارد . و مهلت در زمان را به عملى تفسير كرد كه انسان به وسيله آن از زمانى كه تحصيل معرفت و شناخت بر او واجب است تا پايان وقت و زمان عمر از آن بهره مند مىشود . و آن از زمان تمييز انسان و بالغ شدن او تا زمان مرگ است . و توشه را به توانگرى و داشتن هزينه اى تفسير كرد كه انسان به وسيله آن بر آنچه خداوند بر آن فرمان داده است كمك
هامش
( 1 ) - تحف العقول ص 460 رساله اى در رد بر اهل جبر و تفويض و اثبات عدل و منزلتى ميان دو جايگاه ، و اين روايت را در بحار ج 5 ص 68 باب 2 نقل كرده است . و مقاطعى كه در ضمن رساله از امام صادق ( ع ) روايت شده است بسيارى به صورت مفصل در كتب روايى چون بحار ، وسايل ، توحيد ، خصال و غير آن نقل نموده اند .