مى گيرد مانند توشه و راحله حج . و سبب برانگيزاننده را به نيتى تفسير كرد كه انسان را به تمامى افعال فرا مى خواند و عضو احساس آن قلب است . و همچنين از امام صادق ( ع ) روايت شده است كه از ايشان پرسيده شد آيا خداوند بندگان را بر گناهان مجبور ساخت ؟ امام صادق فرمود : خداوند از اين [ سخن ] عادل تر است پس گفته شد : آيا امور را به ايشان واگذارد ؟ امام فرمود : او عزيزتر و قدرتمندتر از آن است
كه چنين كند . « 1 » و از امام صادق روايت شده است كه فرمود : « مردم در قدر بر سه وجه اند : كسى كه گمان مىكند امر به او واگذار شده است [ و با اين سخن ] خداوند را در سلطنش سست كرده است و هلاك مىشود . و كسى كه گمان مىكند خداوند بندگان را بر گناهان مجبور ساخت و بر آنچه تاب آن را ندارند مكلف نمود . كه [ با اين سخن ] خداوند در حكم خود ستم كرده و گوينده اين سخن هلاك مىشود . و كسى كه گمان مىكند خداوند بندگان را به آنچه توان آن را دارند مكلف ساخت و بر آنچه توان ندارند تكليف نكرد پس هنگامى كه كار نيكى انجام مىدهد خدا را سپاس مى گويد و هنگامى كه بدى مىكند از او آمرزش مى طلبد پس او مسلمانى است كه به حقيقت رسيده است . « 2 »
امام هادى ( ع ) در اواخر نامه « 3 » از آنچه امير امومنان به عبايه اسدى
هامش
( 1 ) - بحار الانوار ج 5 ص 710 / تحف العقول ص 460
( 2 ) - بحار الانوار ج 5 ص 9 باب نفى ظلم و ستم از خداوند ح 14 / خصال ج 1 ص 195 . مردم در قدر بر سه دسته اند .
( 3 ) - بحار الانوار ج 5 ص 24 / تحف العقول ص 213